Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11/2026 diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược quốc tế gia tăng, xung đột tại các điểm nóng kéo dài và những sức ép kinh tế trong nước tiếp tục đặt ra thách thức đối với chính quyền Tổng thống Donald Trump. Những diễn biến này tác động trực tiếp đến tâm lý cử tri, đồng thời làm gia tăng sức ép lên đảng Cộng hòa trong nỗ lực duy trì quyền kiểm soát Quốc hội. Mặc dù Donald Trump vẫn có cơ sở ủng hộ trung thành và lợi thế từ các ưu tiên về nhập cư, an ninh quốc gia và bảo hộ kinh tế, những bất cập về chi phí sinh hoạt, hiệu quả điều hành và hệ quả của các quyết sách đối ngoại có thể làm suy giảm triển vọng bầu cử của đảng cầm quyền. Khả năng đảng Cộng hòa mất quyền kiểm soát một hoặc cả hai viện Quốc hội không chỉ ảnh hưởng đến chương trình nghị sự trong phần còn lại của nhiệm kỳ tổng thống mà còn định hình mức độ chủ động của Washington trong việc triển khai chính sách đối nội và đối ngoại. Kết quả bầu cử vì vậy có ý nghĩa vượt ra ngoài cuộc cạnh tranh giữa hai đảng, phản ánh mối quan hệ giữa hiệu quả quản trị, sức mạnh quốc gia và sự ủng hộ chính trị tại Mỹ.
Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11/2026 đang trở thành phép thử quan trọng đối với Tổng thống Donald Trump và đảng Cộng hòa. Không chỉ quyết định tương quan lực lượng tại Hạ viện và Thượng viện trong hai năm cuối nhiệm kỳ, kết quả bầu cử còn phản ánh mức độ ủng hộ của cử tri đối với chương trình nghị sự của Nhà Trắng, từ kinh tế, nhập cư đến chính sách thuế quan và cách tiếp cận các điểm nóng quốc tế.
Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt gia tăng, xung đột với Iran gây sức ép lên thị trường năng lượng và sự bất mãn của cử tri có dấu hiệu lan rộng, đảng Cộng hòa đang phải đối mặt với một nghịch lý: những chính sách được Tổng thống Trump xem là công cụ khẳng định sức mạnh nước Mỹ có thể đồng thời trở thành nhân tố làm suy giảm sự ủng hộ dành cho chính quyền. Câu hỏi đặt ra không chỉ là liệu đảng Cộng hòa có mất ghế tại Quốc hội hay không, mà còn là khả năng Tổng thống Trump duy trì quyền chủ động trong hoạch định chính sách khi bước vào giai đoạn cuối nhiệm kỳ.
Bối cảnh quốc tế và những tác động trực tiếp đến chính trường Mỹ
Thông thường, bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ chủ yếu được quyết định bởi tình hình kinh tế trong nước, mức độ tín nhiệm của tổng thống và tâm lý của cử tri đối với đảng cầm quyền. Tuy nhiên, năm 2026, ranh giới giữa đối nội và đối ngoại trở nên mờ nhạt hơn. Các quyết định liên quan đến xung đột quốc tế, thương mại và quan hệ với các đối tác không chỉ tác động đến vị thế của Mỹ trên trường quốc tế mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến giá cả, việc làm và đời sống của người dân.
Trước hết, cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran đang đặt chính quyền Trump trước bài toán về chi phí chiến lược. Một mặt, việc sử dụng sức mạnh quân sự có thể được Nhà Trắng lý giải như biện pháp bảo vệ lợi ích và củng cố khả năng răn đe của Mỹ. Mặt khác, nếu xung đột kéo dài, gây bất ổn nguồn cung năng lượng và làm tăng giá nhiên liệu, những hệ quả kinh tế sẽ nhanh chóng trở thành vấn đề chính trị trong nước.
Theo khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew công bố ngày 8/10/2026, kinh tế là vấn đề được 84% cử tri đăng ký đánh giá rất quan trọng đối với lá phiếu của họ trong cuộc bầu cử Quốc hội năm nay. Trong khi đó, 57% coi chính sách đối ngoại là vấn đề rất quan trọng. Đáng chú ý, chỉ khoảng một phần ba người được hỏi tán thành cách Tổng thống Trump xử lý xung đột với Iran (Jocelyn Kiley; Steven Shepard; Andrew Daniller; Hannah Hartig, 2026). Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần cân nhắc các trường hợp sâu sắc hơn về quân sự đối với quốc gia Trung Đông, trong đó có phương án đổ bộ lên đất liền và sử dụng bom phi hạt nhân với biệt hiệu “Mẹ của những quả bom” với sức công phá lớn nhằm tìm kiếm kết quả trên bàn đàm phán với mục tiêu lấy tín nhiệm từ cử tri sau khi những đòn không kích đã đạt đến giới hạn (Zachary Cohen; Haley Britzky; Kevin Liptak, 2026).
Khảo sát của Chicago Council on Global Affairs công bố đầu tháng 10/2026 cũng cho thấy 86% người Mỹ được hỏi cho rằng cuộc chiến với Iran gây tác động tiêu cực đến chi phí sinh hoạt. Đồng thời, 81% nhận định chính sách thuế quan của chính quyền Trump gây bất lợi cho chi phí sinh hoạt trong nước. Điều này phản ánh một thách thức đáng kể: các công cụ chính sách được thiết kế nhằm tạo sức ép đối với đối thủ bên ngoài có thể tạo ra phản ứng ngược khi chi phí được chuyển sang doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ.
Đối với Trump, vấn đề không chỉ là bảo vệ tính chính đáng của những quyết định đối ngoại, mà còn phải chứng minh rằng các quyết định đó đem lại lợi ích hữu hình cho người dân. Nếu giá xăng, thực phẩm, hàng tiêu dùng và chi phí chăm sóc sức khỏe tiếp tục gây áp lực lên ngân sách hộ gia đình, thông điệp về sức mạnh quốc gia có thể khó bù đắp được cảm giác bất an về kinh tế (Dina Smeltz; Craig Kafura; Lama El Baz; Caroline Bach, 2026).
Bên cạnh Iran, cuộc xung đột Nga–Ukraine, tình hình Trung Đông và cạnh tranh chiến lược Mỹ–Trung tiếp tục đặt ra những yêu cầu phức tạp đối với Washington. Việc duy trì cam kết an ninh, hỗ trợ các đồng minh, bảo vệ lợi ích thương mại và kiểm soát những rủi ro leo thang đều đòi hỏi nguồn lực chính trị, ngoại giao và tài chính. Nếu chính quyền không thể chuyển hóa các mục tiêu chiến lược thành kết quả rõ ràng, phe đối lập có thể khai thác khoảng cách giữa những cam kết của Nhà Trắng và thực tế triển khai.
Đặc biệt, chính sách thuế quan và cạnh tranh kinh tế với Trung Quốc có ý nghĩa hai mặt. Đối với một bộ phận cử tri Cộng hòa, đây là công cụ bảo vệ ngành sản xuất trong nước, tạo việc làm và giảm sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng bên ngoài. Tuy nhiên, đối với doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu, nhà bán lẻ và người tiêu dùng, thuế quan có thể làm tăng chi phí đầu vào và giá hàng hóa. Vì vậy, tác động chính trị của chính sách này phụ thuộc không chỉ vào mục tiêu được tuyên bố mà còn vào việc lợi ích dài hạn có đủ rõ ràng để thuyết phục cử tri chấp nhận chi phí trước mắt hay không.
Nhìn rộng hơn, môi trường quốc tế đang trở thành một phép thử về năng lực quản trị kinh tế của chính quyền Trump. Các vấn đề đối ngoại có thể không trực tiếp quyết định lá phiếu của phần lớn cử tri, nhưng khi ảnh hưởng đến giá nhiên liệu, lạm phát, ngân sách liên bang và triển vọng việc làm, chúng sẽ góp phần định hình đánh giá của công chúng đối với tổng thống.
Kinh tế và tâm lý cử tri: Điểm yếu lớn nhất của đảng Cộng hòa?
Nếu phải xác định một mặt trận có ảnh hưởng trực tiếp nhất đến kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ, đó vẫn là kinh tế và chi phí sinh hoạt. Trong hệ thống chính trị Mỹ, cử tri thường sử dụng điều kiện kinh tế thực tế để đánh giá năng lực điều hành của chính quyền đương nhiệm. Những thành tựu về ngoại giao, quốc phòng hay cải cách thể chế có thể mang lại lợi ích chiến lược, nhưng khó tạo ra lợi thế bầu cử nếu người dân cảm thấy mức sống của mình không được cải thiện.
Các khảo sát được công bố giữa tháng 10/2026 cho thấy môi trường chính trị đang trở nên bất lợi hơn đối với đảng Cộng hòa. Theo khảo sát của Harris Poll thực hiện cho The Guardian từ ngày 24/9 đến 3/10, 65% cử tri độc lập cho rằng tình hình kinh tế đang xấu đi. Tỷ lệ người thuộc đảng Cộng hòa nhận định kinh tế đang cải thiện cũng giảm từ 49% hồi đầu năm xuống còn 28% trong khảo sát mới nhất. Giá xăng và thực phẩm là những mối quan tâm nổi bật, trong khi lo ngại về nguy cơ suy thoái tiếp tục gia tăng.
Đây là tín hiệu đáng chú ý bởi cử tri độc lập thường đóng vai trò quan trọng tại những địa hạt cạnh tranh sít sao. Họ không nhất thiết phản đối toàn bộ chương trình nghị sự của Trump, nhưng có thể thay đổi lựa chọn nếu nhận thấy chính quyền chưa đáp ứng được kỳ vọng về việc làm, thu nhập và giá cả. Trong các cuộc đua có cách biệt nhỏ, sự dịch chuyển của nhóm cử tri này có thể đủ để quyết định người chiến thắng.
Vấn đề đối với Trump là ông trở lại Nhà Trắng với lời hứa khôi phục sức mạnh kinh tế Mỹ, kiểm soát biên giới và đặt lợi ích quốc gia lên hàng đầu. Những cam kết đó giúp củng cố sự ủng hộ của cơ sở cử tri trung thành, nhưng đồng thời tạo ra tiêu chuẩn đánh giá cao hơn đối với kết quả thực tế. Khi người dân tiếp tục đối mặt với giá cả cao, Nhà Trắng khó có thể chỉ dựa vào việc quy trách nhiệm cho chính quyền tiền nhiệm hoặc các yếu tố bên ngoài.
Khảo sát AP-NORC công bố ngày 15/10/2026 cũng cho thấy tâm lý mong muốn thay đổi tại Washington khá mạnh: khoảng tám trong mười cử tri muốn có những thay đổi đáng kể hoặc một sự thay đổi toàn diện trong cách đất nước được điều hành (AP-NORC Center for Public Affairs Research, 2026). Điều này không đồng nghĩa toàn bộ số cử tri đó sẽ bỏ phiếu cho đảng Dân chủ, nhưng cho thấy lợi thế của đảng cầm quyền đang bị thách thức bởi tâm lý bất mãn rộng hơn.
Dẫu vậy, cũng cần tránh kết luận rằng những khó khăn kinh tế chắc chắn sẽ dẫn đến thất bại của đảng Cộng hòa. Cử tri có thể không hài lòng với chính quyền nhưng vẫn hoài nghi khả năng giải quyết vấn đề của phe đối lập. Đảng Dân chủ vì thế không chỉ cần chỉ trích Trump, mà còn phải chứng minh họ có phương án đáng tin cậy về giá cả, việc làm, y tế và quản lý ngân sách. Nếu không, sự bất mãn với chính quyền đương nhiệm có thể chuyển thành tâm lý thất vọng với cả hệ thống chính trị thay vì tạo ra một làn sóng ủng hộ ổn định cho phe đối lập.
Đảng Cộng hòa có nguy cơ mất quyền kiểm soát Quốc hội?
Trong bối cảnh đó, câu hỏi quan trọng nhất của cuộc bầu cử ngày 3/11 là liệu đảng Cộng hòa có thể duy trì quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện hay không. Hai viện có vai trò khác nhau trong hệ thống chính trị Mỹ, do đó việc mất quyền kiểm soát một viện cũng đủ làm thay đổi đáng kể khả năng triển khai chương trình nghị sự của Tổng thống Trump.
Về mặt lịch sử, đảng của tổng thống thường phải đối mặt với nguy cơ mất ghế trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Sau khi tổng thống nhậm chức, những kỳ vọng ban đầu dần được thay thế bằng sự đánh giá dựa trên kết quả thực tế; đồng thời, cử tri phản đối chính quyền thường có động lực tham gia bầu cử cao hơn. Tuy nhiên, đây là một xu hướng mang tính lịch sử chứ không phải quy luật tất yếu. Kết quả cuối cùng còn phụ thuộc vào chất lượng ứng viên, đặc điểm từng địa hạt, tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu và cách hai đảng huy động lực lượng.
Đối với Hạ viện, nguy cơ của đảng Cộng hòa đáng chú ý hơn bởi kết quả tại cơ quan này thường nhạy cảm với biến động trong tâm lý cử tri trên phạm vi toàn quốc. Nếu đảng Cộng hòa chỉ nắm đa số với cách biệt mong manh, việc mất một số ghế tại các địa hạt cạnh tranh có thể đủ để trao quyền kiểm soát Hạ viện cho đảng Dân chủ.
Nhiều dữ liệu thăm dò công bố giữa tháng 10 cho thấy đảng Dân chủ đang có lợi thế trong cuộc đua giành lá phiếu phổ thông trên toàn quốc. Bản tổng hợp của Polling Forecast ngày 14/10 ghi nhận mức ủng hộ trung bình khoảng 54,2% dành cho đảng Dân chủ và 45,5% dành cho đảng Cộng hòa trong các khảo sát về lựa chọn đảng tại cuộc bầu cử Quốc hội (CBS News, 2026). Tuy nhiên, tỷ lệ phiếu phổ thông toàn quốc không chuyển đổi trực tiếp thành số ghế. Theo đó, kết quả tại từng địa hạt mới là yếu tố quyết định cơ cấu Hạ viện. Vì vậy, chỉ báo này nên được xem là tín hiệu bất lợi cho đảng Cộng hòa trước những thất bại trong thực hiện chính sách của chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Nếu đảng Dân chủ giành lại Hạ viện, Tổng thống Trump sẽ phải đối mặt với một môi trường lập pháp khó khăn hơn đáng kể. Các dự luật quan trọng về thuế, chi tiêu liên bang, nhập cư, năng lượng và những ưu tiên trong chương trình nghị sự của Nhà Trắng sẽ phải vượt qua sự phản đối mạnh hơn. Hoạt động giám sát của Quốc hội đối với chính quyền cũng có thể được mở rộng, từ cách sử dụng ngân sách đến quá trình thực thi các quyết định hành pháp.
Bên cạnh đó, khi Hạ viện do phe đối lập kiểm soát còn có thể tạo ra sức ép chính trị liên tục thông qua các phiên điều trần, yêu cầu cung cấp tài liệu và điều tra những vấn đề gây tranh cãi. Dù quyền điều tra không đồng nghĩa với khả năng trực tiếp thay đổi chính sách của tổng thống, nó có thể khiến Nhà Trắng phải dành nhiều nguồn lực hơn để bảo vệ quyết định của mình, qua đó thu hẹp không gian chính trị dành cho các sáng kiến khác. Điều này đã từng xảy ra sau khi Tổng thống Donald Trump thua trước đại diện đảng Dân chủ khi đó là Joe Biden trong cuộc tranh cử nhiệm kỳ trước.
Tại Thượng viện, bài toán có phần khác biệt. Kết quả phụ thuộc vào các cuộc đua tại từng bang, đặc điểm cử tri và chất lượng ứng viên, chứ không đơn thuần phản ánh xu hướng bỏ phiếu trên toàn quốc. Do đó, đảng Cộng hòa có thể chịu bất lợi ở Hạ viện nhưng vẫn giữ được Thượng viện; hoặc ngược lại, nếu các cuộc đua then chốt tại Thượng viện diễn biến bất lợi.
Thượng viện có vai trò đặc biệt đối với việc phê chuẩn các chức danh do tổng thống đề cử, bao gồm nhiều vị trí trong chính quyền liên bang và các thẩm phán liên bang. Nếu duy trì được đa số tại cơ quan này, đảng Cộng hòa vẫn có thể giúp Trump bảo vệ một phần đáng kể chương trình nhân sự và định hình hệ thống tư pháp. Ngược lại, nếu mất Thượng viện, khả năng phê chuẩn nhân sự sẽ trở nên khó khăn hơn, đặc biệt đối với các đề cử gây tranh cãi.
Vì sao Trump và đảng Cộng hòa vẫn có cơ hội đảo ngược tình thế?
Mặc dù những chỉ báo hiện tại cho thấy đảng Cộng hòa đang chịu sức ép, khả năng chiến thắng của Trump và các ứng viên cùng đảng không thể bị xem nhẹ. Trước hết, tổng thống vẫn sở hữu một cơ sở cử tri trung thành, đặc biệt trong các nhóm coi trọng chính sách kiểm soát nhập cư, bảo vệ biên giới, giảm quy định đối với doanh nghiệp và lập trường cứng rắn với các đối thủ chiến lược.
Đối với nhóm cử tri này, Trump không chỉ là một nhà lãnh đạo mà còn đại diện cho định hướng chính trị đối lập với giới tinh hoa truyền thống tại Washington. Vì vậy, những tranh cãi xung quanh phong cách lãnh đạo hoặc chính sách đối ngoại chưa chắc làm suy giảm hoàn toàn sự ủng hộ dành cho ông. Trong một cuộc bầu cử có mức độ phân cực cao, việc duy trì sự đoàn kết trong nội bộ đảng vẫn là lợi thế đáng kể.
Thứ hai, đảng Cộng hòa có thể tìm cách chuyển trọng tâm tranh luận từ những khó khăn kinh tế trước mắt sang các vấn đề mà đảng này có lợi thế chính trị, chẳng hạn như nhập cư, an ninh biên giới, tội phạm và cạnh tranh với Trung Quốc. Nếu các ứng viên Cộng hòa thuyết phục được cử tri rằng đảng Dân chủ thiếu một phương án thay thế đáng tin cậy, họ vẫn có thể hạn chế mức độ chuyển dịch của cử tri độc lập.
Thứ ba, cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ không phải là một cuộc trưng cầu dân ý đơn giản về tổng thống. Các ứng viên tại từng địa hạt có thể tạo ra khác biệt đáng kể. Một ứng viên Cộng hòa có uy tín địa phương, thông điệp kinh tế thuyết phục và khả năng thu hút cử tri ôn hòa có thể giành chiến thắng ngay cả khi tỷ lệ tín nhiệm của tổng thống ở mức thấp. Ngược lại, một ứng viên Dân chủ yếu cũng có thể khiến lợi thế của đảng mình bị thu hẹp.
Cuối cùng, đảng Cộng hòa vẫn có nguồn lực đáng kể để duy trì khả năng cạnh tranh. Việc huy động tài chính, tổ chức vận động và đưa các vấn đề có lợi lên hàng đầu có thể tác động đến mức độ tham gia của từng nhóm cử tri. Tuy nhiên, tiền bạc không tự động chuyển thành phiếu bầu. Đảng Cộng hoà có truyền thống được giới thượng lưu Mỹ ủng hộ vì những chính sách ưu đãi về thuế. Tuy nhiên, nếu thông điệp vận động tranh cử không giải quyết được những mối quan tâm thiết thực của người dân, nguồn lực tài chính khó có thể bù đắp hoàn toàn cho sự bất mãn với chính quyền.
Nói cách khác, Trump vẫn có cơ hội giữ được ít nhất một viện Quốc hội, nhưng để làm được điều đó, đảng Cộng hòa cần chuyển sự ủng hộ chính trị dành cho tổng thống thành niềm tin rằng chính quyền có thể cải thiện điều kiện sống của cử tri. Đây là thách thức lớn hơn nhiều so với việc duy trì sự trung thành của bộ phận cử tri cốt lõi.
Cuộc bầu cử cũng là phép thử đối với chiến lược chính trị của Donald Trump
Một điểm đáng chú ý là Trump đã gắn hình ảnh cá nhân với phần lớn chương trình nghị sự của đảng Cộng hòa. Điều này tạo ra lợi thế khi ông có thể huy động cử tri và biến các cuộc đua địa phương thành một phần của cuộc tranh luận chính trị toàn quốc. Nhưng cách tiếp cận đó cũng khiến các ứng viên Cộng hòa dễ bị liên đới với những quyết định gây tranh cãi của Nhà Trắng.
Khi kinh tế thuận lợi hoặc chính quyền đạt được thành công đối ngoại rõ ràng, việc gắn với tổng thống có thể đem lại lợi ích cho các ứng viên cùng đảng. Ngược lại, khi giá cả tăng, xung đột kéo dài hoặc các cam kết lớn chưa được thực hiện, mối liên hệ đó có thể trở thành gánh nặng. Các ứng viên tại những bang và địa hạt có tỷ lệ cử tri độc lập cao sẽ phải tìm cách cân bằng giữa việc duy trì sự ủng hộ của cơ sở Cộng hòa và tránh xa những vấn đề có thể khiến cử tri ôn hòa phản ứng.
Đây cũng là lý do kết quả bầu cử có thể cung cấp một chỉ dấu về giới hạn của phong cách chính trị dựa nhiều vào cá nhân tổng thống. Khả năng huy động đám đông và duy trì sự chú ý của truyền thông là những lợi thế quan trọng, nhưng không thể thay thế hoàn toàn hiệu quả quản trị. Trong bầu cử giữa nhiệm kỳ, khi không có cuộc đua tổng thống để tạo động lực cho toàn bộ liên minh cử tri, những vấn đề cụ thể tại từng địa phương có thể trở nên quan trọng hơn.
Nếu đảng Cộng hòa mất quyền kiểm soát Hạ viện, một phần trong liên minh ủng hộ Tổng thống Donald Trump có thể bắt đầu tranh luận về chiến lược tranh cử, cách phân bổ nguồn lực và mức độ gắn kết với Nhà Trắng. Điều đó không nhất thiết dẫn đến sự tan rã của đảng, nhưng có thể làm gia tăng bất đồng giữa những người muốn tiếp tục theo đuổi đường lối đối đầu và những người cho rằng cần điều chỉnh thông điệp để thu hút cử tri trung dung.
Ngược lại, nếu đảng Cộng hòa giữ được đa số, ông Trump có thể xem đây là sự xác nhận rằng chương trình nghị sự của mình vẫn duy trì được tính chính danh về mặt bầu cử, bất chấp những tranh cãi trong và ngoài nước. Tuy nhiên, một chiến thắng với cách biệt nhỏ cũng không đồng nghĩa mọi chính sách của Nhà Trắng đều nhận được sự ủng hộ rộng rãi.
Những kịch bản nào có thể diễn ra?
Trước tình hình quốc tế và trong nước Mỹ diễn ra liên tục và biến động mạnh, ba kịch bản chính đối với cán cân quyền lực tại Washington có thể xảy ra.
Đầu tiên, Đảng Cộng hòa giữ được cả Hạ viện và Thượng viện. Đây là kết quả thuận lợi nhất cho Trump, giúp Nhà Trắng duy trì khả năng thúc đẩy các ưu tiên lập pháp và phê chuẩn nhân sự. Tuy nhiên, mức độ thuận lợi còn phụ thuộc vào quy mô đa số và sự thống nhất trong nội bộ đảng. Nếu chiến thắng sít sao, những nghị sĩ đại diện cho các địa hạt cạnh tranh có thể yêu cầu điều chỉnh chính sách để đáp ứng cử tri địa phương.
Thứ hai, Đảng Dân chủ giành lại Hạ viện nhưng đảng Cộng hòa giữ Thượng viện. Đây là kịch bản có thể tạo ra thế giằng co rõ nét nhất. Phe Dân chủ sẽ có thêm công cụ giám sát chính quyền và khả năng cản trở nhiều sáng kiến lập pháp, trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn có cơ hội thúc đẩy các đề cử nhân sự qua Thượng viện. Nhà Trắng có thể phải dựa nhiều hơn vào quyền hành pháp, thương lượng lưỡng đảng và những thỏa thuận theo từng vấn đề.
Thứ ba, Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả hai viện. Trong trường hợp này, chương trình nghị sự của người đứng đầu Nhà Trắng sẽ gặp trở ngại lớn hơn. Các dự luật trọng tâm có thể khó được thông qua, hoạt động giám sát sẽ gia tăng và những vấn đề gây tranh cãi có thể trở thành trọng tâm của các phiên điều trần tại Quốc hội. Dù vậy, việc phe đối lập kiểm soát Quốc hội không đồng nghĩa có thể tự động đảo ngược mọi quyết định của tổng thống.
Ba kịch bản trên cho thấy kết quả bầu cử không chỉ được đo bằng số ghế mà còn bằng khả năng mỗi bên sử dụng quyền lực sau bầu cử. Đối với Trump, giữ được Quốc hội sẽ giúp duy trì tính liên tục của chương trình nghị sự; còn mất một hoặc cả hai viện sẽ buộc Nhà Trắng phải điều chỉnh cách tiếp cận trong phần còn lại của nhiệm kỳ.
Không chỉ là cuộc đua giành ghế tại Quốc hội
Bầu cử Lưỡng viện Mỹ năm 2026 diễn ra trong bối cảnh các vấn đề đối nội và đối ngoại gắn kết chặt chẽ hơn bao giờ hết. Xung đột quốc tế, cạnh tranh chiến lược, chính sách thuế quan và những biến động trên thị trường năng lượng đều có thể tác động đến kinh tế hộ gia đình. Vì vậy, cử tri không chỉ đánh giá Trump qua những tuyên bố về vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ, mà còn qua khả năng chuyển hóa các mục tiêu đó thành lợi ích cụ thể trong đời sống hằng ngày.
Các chỉ báo thăm dò hiện tại cho thấy đảng Cộng hòa đang đối mặt với nguy cơ mất ghế, đặc biệt tại Hạ viện. Sự bất mãn về chi phí sinh hoạt, mức độ tín nhiệm thấp dành cho tổng thống và động lực tham gia bầu cử của cử tri Dân chủ là những yếu tố bất lợi. Tuy nhiên, lợi thế của cơ sở cử tri Cộng hòa, sự phân cực chính trị và tính chất riêng biệt của từng cuộc đua khiến kết quả cuối cùng vẫn chưa thể được xác định chắc chắn.
Đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump, thách thức lớn nhất không đơn thuần là bảo vệ đa số tại Quốc hội, mà là chứng minh rằng đường lối điều hành của ông có thể đem lại kết quả đủ thuyết phục để duy trì sự ủng hộ vượt ra ngoài nhóm cử tri trung thành. Nếu không giải quyết được bài toán kinh tế và chi phí sinh hoạt, những thành tựu hoặc mục tiêu đối ngoại có thể khó tạo ra lợi thế bầu cử bền vững.
Về lâu dài, kết quả ngày 3/11 còn có thể tác động đến định hướng chính trị của Mỹ trong những năm cuối nhiệm kỳ Trump, cũng như cách các đồng minh và đối thủ đánh giá khả năng duy trì cam kết của Washington. Một Quốc hội tiếp tục nằm trong tay đảng Cộng hòa sẽ giúp Nhà Trắng có thêm dư địa triển khai chương trình nghị sự; ngược lại, một Quốc hội bị chia rẽ sẽ làm nổi bật những giới hạn thể chế đối với quyền lực tổng thống.
Vì vậy, bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 không chỉ là cuộc cạnh tranh giữa hai đảng để giành quyền kiểm soát lưỡng viện. Đây còn là phép thử đối với mối quan hệ giữa sức mạnh đối ngoại, hiệu quả quản trị kinh tế và tính chính danh chính trị của chính quyền Trump. Kết quả cuối cùng sẽ cho thấy liệu Tổng thống Mỹ có thể duy trì liên minh cử tri đã đưa ông trở lại Nhà Trắng, hay những sức ép tích tụ trong nước và quốc tế sẽ tạo ra một cán cân quyền lực mới tại Washington./.
Tác giả: Bùi Gia Kỳ
Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả, không nhất thiết phản ánh quan điểm của Nghiên cứu Chiến lược. Mọi trao đổi học thuật và các vấn đề khác, quý độc giả có thể liên hệ với ban biên tập qua địa chỉ mail: [email protected]
Tài liệu tham khảo
- AP-NORC Center for Public Affairs Research. (2026). Ahead of the midterms, most voters cite the economy and cost of living as top issues and favor political change. Retrieved from https://apnorc.org/projects/ahead-of-the-midterms-most-voters-cite-the-economy-and-cost-of-living-as-top-issues-and-favor-political-change/.
- CBS News. (2026). Midterm Elections 2026. Retrieved from https://www.cbsnews.com/midterms/.
- Dina Smeltz; Craig Kafura; Lama El Baz; Caroline Bach. (2026). Americans, Foreign Policy, and the 2026 Midterms. Retrieved from The Chicago Council on Global Affairs: https://globalaffairs.org/research/public-opinion-survey/americans-foreign-policy-and-2026-midterms.
- Jocelyn Kiley; Steven Shepard; Andrew Daniller; Hannah Hartig. (2026). With Americans in a Sour Mood, Democratic Voters Are More Engaged in Midterms. Retrieved from Pew Research Center: https://www.pewresearch.org/politics/2026/10/08/with-americans-in-a-sour-mood-democratic-voters-are-more-engaged-in-midterms/.
- Zachary Cohen; Haley Britzky; Kevin Liptak. (2026). Exclusive: US considering using ‘mother of all bombs’ against Iran, sources say. Retrieved from CNN: https://edition.cnn.com/2026/10/15/politics/us-considering-mother-of-all-bombs-iran.
