Chuyến công tác châu Âu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 19 đến 24/10/2026, với các điểm đến Đan Mạch, Liên minh châu Âu (EU) và Bỉ, diễn ra trong bối cảnh tình hình quốc tế có nhiều biến động, cạnh tranh chiến lược và công nghệ gia tăng, chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục điều chỉnh, cùng yêu cầu chuyển đổi xanh và phát triển bền vững ngày càng cấp thiết. Chuyến công tác không chỉ khẳng định tầm quan trọng của đối ngoại cấp cao mà còn mở ra cơ hội thúc đẩy quan hệ Việt Nam với các đối tác châu Âu theo hướng sâu rộng, thực chất và hiệu quả hơn. Với những thế mạnh và khuôn khổ hợp tác riêng, Đan Mạch, Bỉ và EU có nhiều tiềm năng hỗ trợ Việt Nam mở rộng thị trường, thu hút đầu tư chất lượng cao, tiếp cận công nghệ tiên tiến và phát triển nguồn nhân lực. Qua đó, Việt Nam hướng tới chuyển hóa các định hướng chính trị thành chương trình, dự án hợp tác cụ thể, gắn kết lợi ích song phương với các mục tiêu dài hạn về hiện đại hóa nền kinh tế, chuyển đổi số, chuyển dịch năng lượng, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế.
Bối cảnh và ý nghĩa chiến lược của chuyến thăm
Trong bối cảnh kinh tế và chính trị thế giới biến động nhanh chóng, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục tái cấu trúc và công nghệ ngày càng trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia, việc mở rộng hợp tác với các đối tác có tiềm lực về vốn, khoa học công nghệ và quản trị phát triển đang đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam. Chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Đan Mạch, Liên minh châu Âu (EU) và Bỉ từ ngày 19 đến 24/10/2026 vì vậy mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một hoạt động ngoại giao cấp cao thông thường. Đây là dịp để Việt Nam thúc đẩy các ưu tiên đối ngoại gắn trực tiếp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn hiện nay, đồng thời mở rộng không gian hợp tác kinh tế, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Điểm nổi bật của chuyến thăm là ba điểm đến có vị trí và thế mạnh khác nhau nhưng bổ trợ cho nhau trong tổng thể chiến lược hợp tác của Việt Nam với châu Âu. Đan Mạch mở ra cơ hội thúc đẩy các lĩnh vực chuyển đổi xanh, năng lượng sạch, phát triển bền vững và công nghiệp xanh. EU là đối tác có quy mô thị trường lớn, tiềm lực khoa học công nghệ đáng kể và hệ thống hợp tác rộng trên các lĩnh vực thương mại, đầu tư, đổi mới sáng tạo và phát nguồn nhân lực. Trong khi đó, Bỉ đem lại dư địa hợp tác trong những lĩnh vực có tính kết nối cao như công nghệ, bán dẫn, nông nghiệp xanh, logistics và cảng biển thông minh. Tiếp cận đồng thời ba đối tác theo những hướng ưu tiên khác nhau giúp Việt Nam tìm kiếm các cơ hội hợp tác đa dạng, phù hợp với yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Chuyến thăm tạo điều kiện chuyển các định hướng hợp tác cấp cao thành chương trình hành động và kết quả cụ thể. Trong bối cảnh thu hút đầu tư không chỉ được đánh giá bằng quy mô vốn mà còn bằng hàm lượng công nghệ, chất lượng việc làm, khả năng chuyển giao tri thức và mức độ đóng góp vào phát triển bền vững, Việt Nam có cơ hội trao đổi trực tiếp với các đối tác về những lĩnh vực ưu tiên, điều kiện triển khai dự án và khả năng kết nối doanh nghiệp. Trọng tâm vì thế không đơn thuần là gia tăng kim ngạch thương mại hay mở rộng số lượng dự án, mà còn hướng đến nâng cao giá trị gia tăng trong sản xuất, phát triển năng lực công nghệ trong nước, cải thiện chất lượng nguồn nhân lực và tăng mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào các chuỗi cung ứng có giá trị cao.
Bên cạnh phương diện kinh tế, chuyến công tác còn thể hiện định hướng chủ động củng cố tin cậy chính trị, tăng cường đối thoại và mở rộng phối hợp trên các vấn đề cùng quan tâm. Trong môi trường quốc tế nhiều bất định, việc duy trì quan hệ với các đối tác ở nhiều cấp độ giúp Việt Nam đa dạng hóa lựa chọn hợp tác, nâng cao khả năng thích ứng trước những biến động bên ngoài và tạo thêm điều kiện thuận lợi cho các mục tiêu phát triển. Ý nghĩa của chuyến thăm do đó không chỉ nằm ở các cuộc gặp cấp cao hay những tuyên bố chung, mà còn ở khả năng xác định được lĩnh vực ưu tiên, cơ chế phối hợp và bước triển khai tiếp theo có thể kiểm chứng bằng kết quả thực tế.
Từ góc độ đó, chuyến thăm Đan Mạch, EU và Bỉ cần được nhìn nhận như một nỗ lực thúc đẩy quan hệ đối ngoại gắn chặt hơn với các mục tiêu phát triển của Việt Nam. Giá trị chiến lược của chuyến thăm sẽ được thể hiện qua khả năng mở rộng thị trường, thu hút nguồn lực chất lượng cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hình thành những dự án hợp tác thiết thực. Nếu các cơ hội được chuyển hóa thành chương trình triển khai rõ ràng, chuyến công tác có thể tạo thêm động lực cho quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao sức cạnh tranh và củng cố vị thế của Việt Nam trong mạng lưới hợp tác kinh tế quốc tế.
Quan hệ Việt Nam – EU, Đan Mạch và Bỉ: Mở rộng hợp tác kinh tế, công nghệ, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững
Trong khuôn khổ chuyến công tác tới Đan Mạch, Liên minh châu Âu (EU) và Bỉ, việc thúc đẩy hợp tác kinh tế, khoa học – công nghệ và phát triển bền vững là một trong những định hướng có ý nghĩa thiết thực đối với Việt Nam. Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động, cạnh tranh công nghệ gia tăng và các tiêu chuẩn về môi trường, phát triển bền vững ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng của thương mại quốc tế, việc tăng cường hợp tác với các đối tác châu Âu tạo thêm cơ hội để Việt Nam mở rộng thị trường, thu hút nguồn lực chất lượng cao và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Ý nghĩa của chuyến thăm không chỉ nằm ở việc củng cố quan hệ chính trị, mà còn ở khả năng thúc đẩy những chương trình hợp tác cụ thể, gắn kết mục tiêu đối ngoại với nhu cầu phát triển trong nước.
Trước hết, hợp tác kinh tế và thương mại tiếp tục là một trụ cột quan trọng trong quan hệ giữa Việt Nam với EU, Đan Mạch và Bỉ. Với quy mô thị trường lớn, nhu cầu đa dạng và yêu cầu cao về chất lượng hàng hóa, thị trường châu Âu đem lại nhiều cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam mở rộng hoạt động xuất khẩu, nâng cao chất lượng sản phẩm và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị quốc tế. Tuy nhiên, cơ hội này cũng đi kèm những yêu cầu ngày càng chặt chẽ về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn kỹ thuật, trách nhiệm môi trường và điều kiện sản xuất. Vì vậy, thúc đẩy hợp tác thương mại cần gắn với việc nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn, cải thiện chất lượng quản trị doanh nghiệp và tăng cường khả năng thích ứng trước những thay đổi của thị trường.
Trong lĩnh vực đầu tư, Việt Nam có nhu cầu thu hút các dòng vốn không chỉ có quy mô phù hợp mà còn mang lại giá trị gia tăng cao, hỗ trợ đổi mới công nghệ và tạo ra năng lực sản xuất lâu dài. Hợp tác với các đối tác châu Âu có thể góp phần thúc đẩy những dự án trong công nghiệp chế biến, chế tạo, năng lượng, hạ tầng, dịch vụ chất lượng cao và các ngành ứng dụng công nghệ hiện đại. Điều quan trọng là tạo điều kiện để hoạt động đầu tư gắn kết chặt chẽ hơn với doanh nghiệp trong nước, qua đó nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, phát triển mạng lưới nhà cung ứng và tăng khả năng tiếp nhận tri thức quản lý. Nếu được triển khai hiệu quả, các dự án hợp tác sẽ không chỉ bổ sung nguồn lực tài chính mà còn góp phần nâng cấp năng lực sản xuất và cải thiện vị trí của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
Cùng với thương mại và đầu tư, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là những lĩnh vực có ý nghĩa ngày càng lớn. Sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn, tự động hóa và các giải pháp số đang làm thay đổi phương thức tổ chức sản xuất, quản trị doanh nghiệp và cung cấp dịch vụ. Đối với Việt Nam, mở rộng hợp tác trong những lĩnh vực này có thể tạo cơ hội tiếp cận công nghệ tiên tiến, thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng và phát triển nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao. Hợp tác cần hướng đến những hoạt động có khả năng tạo ra hiệu quả lâu dài như liên kết giữa cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp, đào tạo nhân lực, trao đổi chuyên gia, chuyển giao công nghệ phù hợp và phát triển các dự án đổi mới sáng tạo.
Tuy nhiên, tiếp cận công nghệ mới chỉ là bước đầu. Để chuyển hóa cơ hội hợp tác thành năng lực phát triển, Việt Nam cần chú trọng khả năng làm chủ công nghệ, xây dựng đội ngũ nhân lực đáp ứng yêu cầu thực tế và tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu, thử nghiệm, ứng dụng. Việc tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp Việt Nam với các đối tác châu Âu cũng có thể hỗ trợ cải tiến quy trình sản xuất, nâng cao năng suất và phát triển sản phẩm có hàm lượng tri thức cao hơn. Theo hướng đó, hợp tác công nghệ không nên chỉ được đánh giá bằng số lượng thỏa thuận hoặc dự án được ký kết, mà cần xem xét khả năng hình thành năng lực mới, tạo ra sản phẩm có sức cạnh tranh và đóng góp thiết thực cho quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng.
Chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Những yêu cầu về giảm phát thải, sử dụng hiệu quả năng lượng và tài nguyên, phát triển năng lượng tái tạo đang tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, đầu tư và thương mại. Đối với Việt Nam, quá trình chuyển đổi xanh vừa là yêu cầu phát triển dài hạn, vừa gắn với khả năng duy trì sức cạnh tranh của hàng hóa và doanh nghiệp trên thị trường quốc tế. Hợp tác với các đối tác châu Âu có thể mở ra cơ hội trao đổi kinh nghiệm, tiếp cận giải pháp công nghệ và huy động nguồn lực phục vụ phát triển năng lượng sạch, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, cải thiện quy trình sản xuất và xây dựng các mô hình kinh tế tuần hoàn.
Để hợp tác trong lĩnh vực này mang lại kết quả thực chất, cần gắn các mục tiêu môi trường với điều kiện triển khai cụ thể, bao gồm khả năng tiếp cận vốn, chi phí công nghệ, năng lực của doanh nghiệp và yêu cầu chuyển đổi đối với từng ngành sản xuất. Các chương trình hợp tác cần hỗ trợ doanh nghiệp từng bước cải thiện tiêu chuẩn môi trường, giảm lãng phí nguyên liệu, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và đáp ứng những yêu cầu mới của thị trường. Đồng thời, việc thúc đẩy chuyển đổi xanh cần tính đến lợi ích của doanh nghiệp vừa và nhỏ, tránh để chi phí tuân thủ trở thành rào cản khiến các doanh nghiệp khó tham gia chuỗi cung ứng quốc tế. Đây là điều kiện quan trọng để quá trình chuyển đổi vừa bảo đảm mục tiêu bền vững, vừa duy trì động lực tăng trưởng và tạo thêm cơ hội việc làm.
Nông nghiệp và công nghiệp chế biến nông sản cũng là những lĩnh vực có tiềm năng mở rộng hợp tác. Nhu cầu của thị trường châu Âu đặt ra yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và phương thức sản xuất có trách nhiệm. Việc tăng cường trao đổi kinh nghiệm, ứng dụng công nghệ trong sản xuất và chế biến, nâng cao năng lực bảo quản và kiểm soát chất lượng có thể giúp nông sản Việt Nam cải thiện khả năng cạnh tranh. Bên cạnh việc mở rộng thị trường tiêu thụ, hợp tác cần chú trọng nâng cao giá trị sản phẩm thông qua chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và tổ chức chuỗi cung ứng minh bạch. Qua đó, doanh nghiệp và người sản xuất trong nước có thể từng bước thích ứng với tiêu chuẩn quốc tế, giảm tổn thất sau thu hoạch và nâng cao giá trị kinh tế của sản phẩm.
Để đạt được kết quả như kỳ vọng, cần tiếp tục cụ thể hóa các định hướng hợp tác thành chương trình, dự án và cơ chế phối hợp rõ ràng; đồng thời tăng cường đối thoại giữa cơ quan quản lý, tổ chức nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp. Việc lựa chọn lĩnh vực ưu tiên cần dựa trên khả năng bổ trợ về năng lực, hiệu quả kinh tế và tác động dài hạn đối với phát triển. Đặc biệt, cần chú trọng cơ chế theo dõi tiến độ, đánh giá kết quả và tháo gỡ kịp thời những vướng mắc về thủ tục, tiêu chuẩn kỹ thuật, nguồn vốn và nhân lực.
Với cách tiếp cận đó, hợp tác Việt Nam – EU, Đan Mạch và Bỉ có thể tạo thêm nguồn lực cho quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng hàng hóa và dịch vụ, thúc đẩy ứng dụng công nghệ và tăng cường khả năng thích ứng của nền kinh tế trước những biến động bên ngoài. Hiệu quả cuối cùng của chuyến thăm sẽ được thể hiện qua những cơ hội được chuyển hóa thành kết quả cụ thể, những liên kết được duy trì lâu dài và những năng lực mới được hình thành trong nền kinh tế Việt Nam.
Triển vọng và những điều kiện để hợp tác đi vào thực chất
Triển vọng chung của chuyến thăm nằm ở khả năng kết nối các thế mạnh bổ trợ: Đan Mạch với công nghệ xanh và phát triển bền vững; Bỉ với logistics, cảng biển, nông nghiệp và công nghệ thực phẩm; EU với thị trường rộng lớn, năng lực công nghệ, nguồn vốn và các mạng lưới nghiên cứu. Khi được kết nối trong một định hướng tổng thể, các lĩnh vực này có thể hỗ trợ Việt Nam vừa mở rộng thị trường vừa nâng cao chất lượng tăng trưởng.
Trước hết, cần cụ thể hóa các định hướng cấp cao thành danh mục dự án ưu tiên, xác định cơ quan đầu mối, tiến độ, nguồn lực và tiêu chí đánh giá. Thứ hai, tăng cường kết nối doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và tổ chức tài chính để thúc đẩy đầu tư, nghiên cứu ứng dụng và đào tạo. Thứ ba, cải thiện môi trường đầu tư, hạ tầng logistics, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực của doanh nghiệp trong nước để tăng khả năng tiếp nhận công nghệ và tham gia chuỗi cung ứng. Thứ tư, cần bảo đảm hợp tác xanh và công nghệ cao tạo ra giá trị thực chất, có khả năng chuyển giao và phù hợp với điều kiện phát triển của Việt Nam. Đối với thương mại, doanh nghiệp cần chủ động đáp ứng quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn chất lượng và yêu cầu bền vững; đối với khoáng sản và năng lượng, cần quan tâm đến bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và nâng cao giá trị gia tăng trong nước. Cuối cùng, duy trì đối thoại chính trị, giao lưu nhân dân và hợp tác địa phương sẽ tạo nền tảng xã hội ổn định cho quan hệ lâu dài.
Chuyến thăm Đan Mạch, EU và Bỉ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là cơ hội quan trọng để củng cố tin cậy chính trị, mở rộng không gian hợp tác và gắn kết đối ngoại với các mục tiêu phát triển của Việt Nam. Ở cấp song phương, hợp tác với Đan Mạch có thể tạo động lực cho chuyển đổi xanh; với Bỉ, có thể mở rộng các lĩnh vực nông nghiệp, logistics, công nghệ và thương mại; ở cấp EU, trọng tâm là khai thác hiệu quả EVFTA, thu hút đầu tư chất lượng cao, thúc đẩy công nghệ tiên tiến và nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Giá trị lâu dài của chuyến thăm không chỉ nằm ở việc xác lập định hướng hay mở rộng danh mục hợp tác, mà ở khả năng biến các cam kết thành chương trình và dự án cụ thể, đem lại lợi ích cho doanh nghiệp và người dân. Nếu được triển khai với trọng tâm rõ ràng, cơ chế phối hợp hiệu quả và định hướng phát triển bền vững, chuyến thăm có thể góp phần đưa quan hệ Việt Nam – Đan Mạch, Bỉ và EU phát triển sâu rộng, thực chất và hiệu quả hơn trong giai đoạn mới.
Tác giả: Nam Minh
Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả, không nhất thiết phản ánh quan điểm của Nghiên cứu Chiến lược. Mọi trao đổi học thuật và các vấn đề khác, quý độc giả có thể liên hệ với ban biên tập qua địa chỉ mail: [email protected]
Tài liệu tham khảo:
- Thùy Dung (16/10/2026), Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Nâng tầm quan hệ Việt Nam – EU, https://baochinhphu.vn/chuyen-tham-cua-tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-nang-tam-quan-he-viet-nam-eu-102261016103512059.htm
- Việt Đức (16/10/2026), Đưa hợp tác Việt Nam-EU lên tầm cao mới với những kết quả cụ thể, thiết thực, https://www.vietnamplus.vn/dua-hop-tac-viet-nam-eu-len-tam-cao-moi-voi-nhung-ket-qua-cu-the-thiet-thuc-post1142353.vnp
- Hoàng Phương (17/10/2026), Nâng tầm toàn diện quan hệ giữa Việt Nam với Đan Mạch, EU và Bỉ, https://tapchicongthuong.vn/nang-tam-toan-dien-quan-he-giua-viet-nam-voi-dan-mach–eu-va-bi-558779.htm
- Francesco Guarascio (14/10/2026), EU seeks closer Vietnam ties on critical minerals in China hedge, documents show, https://www.reuters.com/world/china/eu-seeks-closer-vietnam-ties-critical-minerals-china-hedge-documents-show-2026-10-14/
- Delegation of the European Union to Vietnam (29/01/2026), Joint Statement – On upgrading relations between The Socialist Republic of Viet Nam and the European Union to a Comprehensive Strategic Partnership, https://www.eeas.europa.eu/euvn-csp-joint-statement_en
- Embassy and Consulate of Belgium in Vietnam (22/01/2026), Belgium-Vietnam relations, https://vietnam.diplomatie.belgium.be/en/belgium-vietnam-relations
- VOV (16/10/2026), Ý nghĩa chuyến thăm Đan Mạch, EU và Bỉ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, https://vov.vn/chinh-tri/y-nghia-chuyen-tham-dan-mach-eu-va-bi-cua-tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-post1341883.vov
- VietnamPlus (17/10/2026). Vietnam-EU, Belgium ties poised for new heights, https://en.vietnamplus.vn/vietnam-eu-belgium-ties-poised-for-new-heights-post353793.vnp
