Chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Tập Cận Bình hiện nay diễn ra trong bối cảnh vừa hợp tác vừa cạnh tranh trên nhiều lĩnh vực. Chuyến thăm tạo cơ hội để tăng cường đối thoại cấp cao, hạn chế nguy cơ đối đầu và tìm kiếm lợi ích chung. Hai bên tập trung trao đổi về thương mại, thuế quan, chuỗi cung ứng và các vấn đề kinh tế song phương. Cạnh tranh công nghệ, đặc biệt trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và công nghệ chiến lược, tiếp tục là vấn đề nổi bật. Các vấn đề an ninh như Đài Loan và hoạt động quân sự tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương vẫn tồn tại nhiều bất đồng. Bên cạnh đó, Trung Đông và vấn đề Iran ngày càng trở thành những nội dung có ảnh hưởng đến tính toán chiến lược của cả hai nước. Chuyến thăm cho thấy Mỹ và Trung Quốc có xu hướng duy trì cạnh tranh nhưng đồng thời tìm cách thiết lập các cơ chế kiểm soát căng thẳng. Những thỏa thuận đạt được có thể tạo thêm dư địa cho hợp tác kinh tế và ổn định quan hệ song phương trong ngắn hạn. Tuy nhiên, các khác biệt về lợi ích chiến lược, công nghệ, thương mại và an ninh vẫn là những thách thức lâu dài. Qua đó, quan hệ Mỹ – Trung tiếp tục giữ vai trò quan trọng đối với cục diện khu vực châu Á – Thái Bình Dương và trật tự quốc tế hiện nay.
Chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và bối cảnh về quan hệ Mỹ – Trung
Từ ngày 23 đến 25/9/2026, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước tới Hoa Kỳ theo lời mời của Tổng thống Donald Trump. Đây là chuyến thăm đáng chú ý trong bối cảnh hai bên đang đứng trước yêu cầu vừa duy trì đối thoại, vừa kiểm soát những khác biệt ngày càng phức tạp. Phía Trung Quốc cho biết chuyến thăm nhằm tạo điều kiện để hai nhà lãnh đạo trao đổi sâu rộng về quan hệ Trung – Mỹ cũng như các vấn đề quốc tế; trong khi phía Mỹ xác định đây là một sự kiện cấp nhà nước quan trọng, diễn ra hơn một thập niên sau chuyến thăm nhà Trắng trước đó của ông Tập Cận Bình.
Chuyến thăm diễn ra trong một thời điểm đặc biệt của quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Sau nhiều năm xuất hiện những căng thẳng liên quan đến thương mại, thuế quan, công nghệ và an ninh đang có xu hướng tìm kiếm một trạng thái ổn định hơn trong quan hệ song phương. Tuy nhiên, sự ổn định này không đồng nghĩa với việc cạnh tranh giữa hai nước đã chấm dứt. Trên thực tế, Mỹ và Trung Quốc vẫn tồn tại nhiều khác biệt về lợi ích chiến lược, chính sách công nghệ, thương mại, Đài Loan và một số vấn đề quốc tế khác. Vì vậy, chuyến thăm của ông Tập được diễn ra trong bối cảnh vừa có nhu cầu thúc đẩy hợp tác, vừa tồn tại sức ép phải kiểm soát cạnh tranh.
Ngay từ khi chuyến thăm được công bố, vấn đề thương mại đã trở thành một trong những nội dung được quan tâm nhiều nhất. Quan hệ kinh tế Mỹ – Trung trong những năm qua đã chịu ảnh hưởng mạnh từ các biện pháp thuế quan và những hạn chế thương mại do hai bên áp dụng. Đến chuyến thăm tháng 9/2026, thương mại tiếp tục là một nội dung trọng tâm trong chương trình nghị sự. Kết quả được công bố sau cuộc gặp cho thấy hai bên đạt được các thỏa thuận và nhận thức chung mới, trong đó có việc cắt giảm thuế quan đối ứng với giá trị khoảng 30 tỷ USD, đồng thời tiếp tục các cơ chế tham vấn kinh tế thương mại. Những kết quả này cho thấy thương mại vẫn là lĩnh vực mà hai nước có nhu cầu tìm kiếm sự điều chỉnh, ngay cả khi cạnh tranh kinh tế giữa hai bên vẫn tiếp diễn.
Một điểm đáng chú ý khác của chuyến thăm lần này là sự nổi lên của trí tuệ nhân tạo và công nghệ cao trong chương trình nghị sự Mỹ – Trung. Nếu trước đây các cuộc đàm phán song phương thường tập trung mạnh vào thuế quan, thương mại hàng hóa và cán cân thương mại, thì hiện nay công nghệ đã trở thành một thành tố ngày càng quan trọng trong quan hệ giữa hai nước. AI, chất bán dẫn, công nghệ tiên tiến và năng lực tính toán đang gắn ngày càng chặt với cạnh tranh kinh tế và an ninh quốc gia. Trong cuộc gặp ngày 24/9 tại nhà Trắng, hai nhà lãnh đạo đã trao đổi về thương mại và AI trong bối cảnh hai nước vừa cạnh tranh về công nghệ, vừa có nhu cầu duy trì các kênh đối thoại.
Bên cạnh kinh tế và công nghệ, chuyến thăm còn diễn ra trong bối cảnh các vấn đề địa chính trị tiếp tục đặt ra những thách thức đối với quan hệ Mỹ – Trung. Đài Loan vẫn là một trong những vấn đề nhạy cảm nhất giữa hai nước, trong khi các diễn biến tại Trung Đông và Iran cũng ngày càng được đưa vào những tính toán chiến lược. Điều này cho thấy phạm vi quan hệ Mỹ – Trung hiện nay không chỉ giới hạn trong các vấn đề song phương mà còn chịu tác động trực tiếp từ những biến động của môi trường quốc tế.
Trong ba ngày từ 23 đến 25/9, hoạt động ngoại giao cấp cao giữa hai bên diễn ra với nhiều hình thức, trong đó nổi bật là cuộc hội đàm giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình tại Nhà Trắng ngày 24/9. Việc hai nhà lãnh đạo trực tiếp trao đổi trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước cho thấy ngoại giao cấp cao vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc định hướng quan hệ giữa hai cường quốc. Sau chuyến thăm, phía Trung Quốc cho biết hai bên tiếp tục thúc đẩy định hướng xây dựng một mối quan hệ Trung Quốc – Mỹ ổn định chiến lược mang tính xây dựng trên cơ sở tôn trọng, công bằng và đối đẳng. Đây được xem là một cách tiếp cận nhằm duy trì đối thoại và quản lý những khác biệt trong quan hệ song phương.
Đáng chú ý, chuyến thăm lần này không chỉ tạo ra những kết quả trước mắt về kinh tế và thương mại mà còn mở ra khả năng duy trì tiếp xúc trực tiếp giữa lãnh đạo hai nước trong thời gian tới. Khi kết thúc chuyến thăm ngày 25/9, ông Tập cho biết ông sẽ tiếp tục gặp Tổng thống Trump thêm hai lần trước khi năm 2026 kết thúc. Điều này cho thấy cả hai nước đều đang duy trì kênh liên lạc cấp cao nhằm tiếp tục xử lý những vấn đề còn tồn tại trong quan hệ song phương.
Nhìn từ thời điểm ngay sau chuyến thăm 23 – 25/9/2026, có thể thấy quan hệ Mỹ – Trung đang bước vào một giai đoạn có sự điều chỉnh đáng chú ý. Hai bên đã thể hiện nhu cầu duy trì đối thoại, tìm kiếm những thỏa thuận có thể đem lại lợi ích thực tế và hạn chế nguy cơ căng thẳng leo thang. Tuy nhiên, những kết quả đạt được trong chuyến thăm cũng chưa làm mất đi các khác biệt căn bản về thương mại, công nghệ, an ninh và địa chính trị. Vì vậy, chuyến thăm của Chủ tịch Tập Cận Bình có thể được xem là một dấu mốc quan trọng để quan sát những vấn đề mới đang hình thành trong quan hệ Mỹ – Trung, từ đó đặt ra yêu cầu tiếp tục theo dõi cách hai nước cân bằng giữa hợp tác, cạnh tranh và kiểm soát bất đồng trong giai đoạn tiếp theo.
Những vấn đề mới trong quan hệ Mỹ – Trung sau chuyến thăm
Chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Tập Cận Bình từ ngày 23 – 25/9/2026 đã tạo ra một số chuyển động mới đáng chú ý trong quan hệ Mỹ – Trung. Nếu trước chuyến thăm, trọng tâm của quan hệ hai nước chủ yếu xoay quanh căng thẳng thương mại, thuế quan, cạnh tranh công nghệ và các vấn đề an ninh, thì sau cuộc gặp tại Washington, hai bên bắt đầu thể hiện rõ hơn xu hướng duy trì cạnh tranh nhưng đồng thời xây dựng các cơ chế để quản lý bất đồng. Đây là điểm đáng chú ý bởi không đạt được sự thống nhất toàn diện về những vấn đề chiến lược, nhưng lại đạt một số thỏa thuận thực tế trong các lĩnh vực có khả năng tạo ra tác động trực tiếp đối với quan hệ song phương. Hai bên thống nhất tiếp tục duy trì các kênh trao đổi về thương mại, AI và liên lạc quân sự, qua đó cho thấy quan hệ Mỹ – Trung đang chuyển từ việc chỉ xử lý từng cuộc khủng hoảng sang xây dựng những cơ chế thường xuyên hơn để hạn chế nguy cơ căng thẳng leo thang.
Trước hết, vấn đề thương mại đang có dấu hiệu chuyển từ đối đầu thuế quan sang điều chỉnh có chọn lọc. Trong chuyến thăm, Mỹ và Trung Quốc đạt đồng thuận về việc áp dụng mức thuế thuận lợi hơn đối với khoảng 30 tỷ USD hàng hóa không nhạy cảm theo mỗi chiều thương mại. Các nhóm hàng được đề cập bao gồm một số sản phẩm nông nghiệp, thủy sản, gỗ, mỹ phẩm và thiết bị y tế của Mỹ, trong khi một số hàng tiêu dùng của Trung Quốc cũng nằm trong phạm vi điều chỉnh. Hai bên đồng thời tiếp tục duy trì các kết quả của những vòng đàm phán thương mại trước đó và kéo dài thỏa thuận đình chỉ một phần cuộc đối đầu thuế quan. Điều này tạo ra một điểm mới trong quan hệ kinh tế song phương để thay vì hướng tới một thỏa thuận giải quyết toàn bộ bất đồng thương mại trong một lần đang xử lý từng nhóm vấn đề cụ thể, ưu tiên những lĩnh vực có thể đạt được lợi ích trước mắt. Tuy nhiên, các biện pháp mới chủ yếu tập trung vào hàng hóa không nhạy cảm, vì vậy chưa đồng nghĩa với việc những bất đồng cơ bản về chính sách công nghiệp, công nghệ và chuỗi cung ứng đã được giải quyết.
Về trí tuệ nhân tạo đang trở thành một nội dung đối thoại song song với cạnh tranh công nghệ. Sau chuyến thăm, Mỹ và Trung Quốc thống nhất thiết lập một cơ chế trao đổi về các sự cố liên quan đến AI, đồng thời dự kiến tiến hành đối thoại chuyên biệt về AI vào tháng 11/2026. Đây là diễn biến đáng chú ý bởi AI trước đây chủ yếu được nhìn nhận như một lĩnh vực cạnh tranh về năng lực công nghệ, còn hiện nay hai nước bắt đầu phải thảo luận cả về những rủi ro phát sinh trong quá trình phát triển và sử dụng công nghệ này. Trong cuộc gặp, ông Tập nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm AI được phát triển dưới sự kiểm soát của con người, trong khi Mỹ tiếp tục đặt trọng tâm vào duy trì vị thế công nghệ của Mỹ. Vì vậy, AI đang hình thành một đặc điểm mới của quan hệ Mỹ – Trung vừa cạnh tranh để giành ưu thế công nghệ, vừa phải hợp tác tối thiểu để quản lý những rủi ro mà chính sự cạnh tranh đó tạo ra.
Vấn đề đất hiếm và chuỗi cung ứng chiến lược cũng tiếp tục được đặt lên một vị trí quan trọng. Trong những năm gần đây, khả năng tiếp cận các khoáng sản và nguyên liệu quan trọng đã trở thành một phần của cạnh tranh kinh tế công nghệ Mỹ – Trung. Sau chuyến thăm, hai bên tiếp tục thảo luận về nguồn cung đất hiếm, với mục tiêu đưa lượng xuất khẩu trở lại mức phù hợp. Đây là vấn đề có ý nghĩa đối với các ngành công nghiệp công nghệ cao, sản xuất và quốc phòng, bởi đất hiếm là đầu vào quan trọng của nhiều sản phẩm hiện đại. Do đó, cạnh tranh thương mại giữa hai nước hiện nay không còn chỉ thể hiện thông qua mức thuế đánh vào hàng hóa mà ngày càng gắn với khả năng kiểm soát các nguồn lực đầu vào, công nghệ và mạng lưới sản xuất. Chuyến thăm cho thấy cả hai nước đều có lợi ích trong việc tránh để những vấn đề này biến thành một vòng đối đầu mới làm gián đoạn chuỗi cung ứng.
Việc hai nước chú trọng hơn đến cơ chế liên lạc và kiểm soát khủng hoảng quân sự. Sau chuyến thăm, Trung Quốc cho biết hai bên sẽ ký một bản ghi nhớ nhằm tăng cường liên lạc và ngăn ngừa khủng hoảng giữa quân đội hai nước; đồng thời đẩy nhanh việc xây dựng các cơ chế liên lạc trong những tình huống có nguy cơ phát sinh sự cố. Đây là vấn đề đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh hoạt động quân sự của Mỹ và Trung Quốc tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương ngày càng có sự tương tác. Việc thiết lập các kênh liên lạc không loại bỏ cạnh tranh quân sự, nhưng tạo thêm một phương thức để hai bên truyền đạt thông tin khi xảy ra sự cố hoặc hiểu lầm. Vì vậy, sau chuyến thăm, kiểm soát rủi ro đang trở thành một nội dung ngày càng rõ trong quản lý quan hệ Mỹ – Trung.
Đài Loan tiếp tục là vấn đề có tính nhạy cảm cao và chưa xuất hiện sự đồng thuận thực chất. Trong cuộc gặp ngày 24/9, ông Tập đề nghị phía Mỹ phải duy trì lập trường phản đối Đài Loan độc lập theo thông tin từ phía Trung Quốc. Vấn đề này vẫn là một trong những điểm khác biệt lớn nhất giữa hai nước. Điều đáng chú ý sau chuyến thăm là vấn đề Đài Loan tiếp tục được đặt trong tổng thể quan hệ Mỹ – Trung và có liên hệ trực tiếp với chính sách an ninh của Washington tại khu vực. Các cuộc thảo luận về Đài Loan vì thế không chỉ liên quan đến quan hệ hai bờ mà còn gắn với quan hệ chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc. Việc hai bên có thể duy trì đối thoại nhưng chưa giải quyết được khác biệt về vấn đề này cho thấy đây vẫn sẽ là một trong những nội dung cần được theo dõi sát trong quan hệ song phương thời gian tới.
Bên cạnh đó, Iran và Trung Đông đã nổi lên như một vấn đề mới trong chương trình nghị sự Mỹ – Trung. Trong cuộc gặp tại Nhà Trắng, hai nhà lãnh đạo trao đổi về cuộc chiến Mỹ – Iran và vấn đề hạt nhân Iran. Phía Trung Quốc kêu gọi Mỹ và Iran quay trở lại đối thoại, trong khi hai bên cùng đề cập yêu cầu Iran thực hiện cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân và nguyên tắc không áp đặt phí đối với hoạt động đi lại trên các tuyến đường thủy quốc tế. Việc vấn đề Iran xuất hiện trong cuộc gặp cho thấy chương trình nghị sự Mỹ – Trung đang có phạm vi rộng hơn các vấn đề Đông Á. Những diễn biến tại Trung Đông có thể tác động đến năng lượng, thương mại và an ninh hàng hải, từ đó trở thành một phần trong tính toán.
Một điểm mới đáng chú ý nữa là hai nước đang tìm cách đưa quan hệ song phương vào một hệ thống đối thoại thường xuyên hơn. Sau chuyến thăm, Mỹ và Trung Quốc thống nhất tiếp tục các cơ chế làm việc về thương mại, AI và quân sự, đồng thời dự kiến tiếp tục gặp nhau tại các sự kiện quốc tế trong những tháng cuối năm 2026. Trung Quốc sẽ đăng cai Hội nghị các nhà lãnh đạo APEC vào tháng 11, còn Mỹ tổ chức Hội nghị G20 vào tháng 12 để hai bên bày tỏ ý định tham dự các sự kiện do bên kia tổ chức. Điều này tạo ra thêm những không gian ngoại giao để hai nước tiếp tục trao đổi sau chuyến thăm thay vì để quan hệ song phương phụ thuộc hoàn toàn vào các cuộc gặp cấp cao đột xuất.
Nhìn tổng thể, những diễn biến từ chuyến thăm 23 – 25/9/2026 cho thấy đang xuất hiện một trạng thái mới. Cạnh tranh chiến lược vẫn tồn tại nhưng được đặt bên cạnh các cơ chế đối thoại và quản lý rủi ro cụ thể hơn. Hai nước đạt được một số kết quả về thương mại, AI, chuỗi cung ứng và liên lạc quân sự, nhưng các vấn đề nhạy cảm như Đài Loan, công nghệ chiến lược và những khác biệt địa chính trị vẫn chưa được giải quyết. Các nguồn tin sau chuyến thăm cũng ghi nhận rằng cuộc gặp chưa tạo ra bước đột phá đối với những bất đồng lớn nhất giữa hai nước. Vì vậy, điểm đáng chú ý của giai đoạn sau chuyến thăm không nằm ở việc Mỹ và Trung Quốc đã loại bỏ được cạnh tranh, mà ở chỗ hai bên đang thử nghiệm những phương thức mới để duy trì hợp tác có giới hạn, kiểm soát cạnh tranh và ngăn những bất đồng riêng lẻ chuyển thành khủng hoảng rộng hơn. Đây cũng là cơ sở quan trọng để xem xét triển vọng của quan hệ Mỹ – Trung trong thời gian tiếp theo.
Triển vọng quan hệ Mỹ – Trung và tác động đối với cục diện khu vực, quốc tế
Chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Tập Cận Bình từ ngày 23 – 25/9/2026 đã tạo thêm một kênh đối thoại quan trọng trong quan hệ Mỹ – Trung, đồng thời cho thấy cách hai cường quốc đang điều chỉnh quan hệ trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng phức tạp. Những kết quả đạt được trong chuyến thăm về thương mại, trí tuệ nhân tạo, chuỗi cung ứng, liên lạc quân sự và một số vấn đề quốc tế cho thấy đều có nhu cầu duy trì ổn định quan hệ song phương. Tuy nhiên, những thỏa thuận đạt được mới chủ yếu tạo ra khoảng không cho hợp tác và kiểm soát bất đồng, chưa làm thay đổi những khác biệt căn bản giữa hai nước. Vì vậy, triển vọng trong thời gian tới nhiều khả năng tiếp tục được hình thành bởi sự đan xen giữa hợp tác có giới hạn, cạnh tranh chiến lược và kiểm soát căng thẳng.
Trước hết, sau chuyến thăm, đối thoại cấp cao và các cơ chế liên lạc thường xuyên sẽ tiếp tục là một yếu tố quan trọng trong quan hệ Mỹ – Trung. Việc hai bên thống nhất duy trì các kênh trao đổi về thương mại, AI và liên lạc quân sự cho thấy đang chú trọng hơn đến việc quản lý những khác biệt thay vì để các vấn đề riêng lẻ nhanh chóng chuyển thành căng thẳng toàn diện. Hai bên cũng dự kiến tiếp tục gặp nhau tại các diễn đàn quốc tế trong những tháng cuối năm 2026, tạo thêm không gian để duy trì tiếp xúc sau chuyến thăm. Điều này cho thấy triển vọng trước mắt của quan hệ Mỹ – Trung không nhất thiết nằm ở việc giải quyết toàn bộ bất đồng, mà trước hết là duy trì khả năng đối thoại ngay cả khi cạnh tranh vẫn tiếp diễn.
Về kinh tế và thương mại, chuyến thăm đã tạo ra một số điều chỉnh tích cực khi hai bên thống nhất giảm một phần thuế quan và tiếp tục các cơ chế tham vấn kinh tế thương mại. Việc xử lý các vấn đề thương mại theo từng nhóm cụ thể cho thấy Mỹ và Trung Quốc vẫn có lợi ích đáng kể trong việc duy trì quan hệ kinh tế và tránh một vòng leo thang thuế quan mới. Tuy nhiên, những khác biệt về chính sách công nghiệp, chuỗi cung ứng, trợ cấp, tiếp cận thị trường và các ngành công nghệ chiến lược vẫn còn tồn tại. Vì vậy, quan hệ kinh tế Mỹ – Trung trong thời gian tới có thể tiếp tục theo hướng vừa duy trì trao đổi, vừa giảm sự phụ thuộc trong những lĩnh vực được coi là nhạy cảm. Kết quả của chuyến thăm tạo ra một khoảng thời gian thuận lợi hơn cho thương mại, nhưng chưa thể xem là sự kết thúc của cạnh tranh kinh tế giữa hai nước.
Công nghệ và trí tuệ nhân tạo sẽ tiếp tục là một trong những lĩnh vực có ảnh hưởng lớn đến quan hệ Mỹ – Trung. Việc hai bên dự kiến duy trì đối thoại về AI và xây dựng cơ chế trao đổi về các sự cố liên quan đến công nghệ này cho thấy AI đang chuyển từ một lĩnh vực cạnh tranh đơn thuần sang một vấn đề vừa mang tính kinh tế, vừa liên quan đến an ninh và quản trị quốc tế. Hai nước vẫn có động lực mạnh để phát triển năng lực AI của riêng mình, đồng thời đều phải đối mặt với những vấn đề mới về an toàn, kiểm soát và sử dụng công nghệ. Do đó, triển vọng trong lĩnh vực này có thể tiếp tục tồn tại hai xu hướng song song cạnh tranh để giành ưu thế công nghệ và đối thoại nhằm hạn chế những rủi ro phát sinh từ cạnh tranh.
Về an ninh và chiến lược, những vấn đề như Đài Loan, hoạt động quân sự tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và cạnh tranh ảnh hưởng vẫn sẽ là những nhân tố quan trọng quyết định mức độ ổn định của quan hệ song phương. Chuyến thăm chưa tạo ra sự thống nhất về những vấn đề này. Đặc biệt, Đài Loan tiếp tục là điểm khác biệt có tính nhạy cảm cao. Vì vậy, việc hai nước xây dựng thêm các kênh liên lạc quân sự và cơ chế phòng ngừa khủng hoảng có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm nguy cơ tính toán sai hoặc sự cố ngoài ý muốn. Tuy nhiên, những cơ chế này chủ yếu nhằm kiểm soát rủi ro chứ không loại bỏ cạnh tranh chiến lược giữa hai bên.
Ở phạm vi rộng hơn, những chuyển động trong quan hệ Mỹ – Trung sẽ tiếp tục tác động đến cục diện châu Á – Thái Bình Dương và trật tự quốc tế. Mỹ và Trung Quốc đều có vai trò lớn trong thương mại, tài chính, công nghệ và an ninh quốc tế, vì vậy bất kỳ thay đổi nào trong quan hệ giữa hai nước đều có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa đối với các quốc gia khác. Việc quan hệ song phương ổn định hơn có thể góp phần giảm sức ép đối với môi trường kinh tế và an ninh quốc tế; ngược lại, nếu cạnh tranh gia tăng trở lại, các vấn đề về chuỗi cung ứng, thương mại, công nghệ và an ninh khu vực có thể tiếp tục chịu tác động.
Đáng chú ý, chuyến thăm 23 – 25/9/2026 cũng cho thấy cạnh tranh Mỹ – Trung đang ngày càng có tính toàn cầu. Các vấn đề được đưa vào chương trình nghị sự không chỉ giới hạn ở thương mại hoặc Đông Á mà còn mở rộng tới AI, chuỗi cung ứng, Trung Đông và Iran. Điều này phản ánh sự thay đổi của môi trường chiến lược hiện nay, khi lợi ích của hai cường quốc ngày càng đan xen trên nhiều khu vực. Việc cùng trao đổi về những vấn đề ngoài phạm vi quan hệ song phương cho thấy quan hệ Mỹ – Trung ngày càng gắn với những biến động lớn của chính trị quốc tế.
Từ những diễn biến trên, có thể thấy triển vọng quan hệ Mỹ – Trung sau chuyến thăm 23 đến 25/9/2026 chưa phải là sự chuyển từ cạnh tranh sang hợp tác, mà là quá trình tìm kiếm một trạng thái cạnh tranh có thể kiểm soát được. Những kết quả về thương mại và đối thoại tạo ra những khoảng trống cần thiết để hai bên giảm sức ép trong ngắn hạn, trong khi các cơ chế về AI và liên lạc quân sự có thể giúp hạn chế nguy cơ phát sinh khủng hoảng. Tuy nhiên, các khác biệt về công nghệ, an ninh, Đài Loan và lợi ích chiến lược vẫn tiếp tục tồn tại và có khả năng tạo ra những thách thức mới.
Nhìn tổng thể, chuyến thăm của Chủ tịch Tập Cận Bình từ ngày 23 đến 25/9/2026 có thể được xem là một dấu mốc phản ánh trạng thái mới của quan hệ Mỹ – Trung không loại bỏ cạnh tranh nhưng ngày càng chú trọng đến việc thiết lập giới hạn và cơ chế quản lý cạnh tranh. Những kết quả đạt được chưa giải quyết được toàn bộ bất đồng, song đã tạo thêm cơ sở cho việc duy trì đối thoại và ổn định quan hệ trong thời gian tới. Đối với cục diện khu vực và quốc tế, diễn biến này cho thấy mức độ ổn định của quan hệ Mỹ – Trung sẽ tiếp tục là một trong những yếu tố quan trọng định hình môi trường chiến lược, kinh tế và an ninh toàn cầu. Vì vậy, giai đoạn sau chuyến thăm 23 – 25/9/2026 sẽ là thời kỳ đáng chú ý để theo dõi liệu những thỏa thuận và cơ chế đối thoại mới có được duy trì hay không, cũng như cách tiếp tục cân bằng giữa hợp tác, cạnh tranh và kiểm soát bất đồng.
Tác giả: Nam Minh
Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả, không nhất thiết phản ánh quan điểm của Nghiên cứu Chiến lược. Mọi trao đổi học thuật và các vấn đề khác, quý độc giả có thể liên hệ với ban biên tập qua địa chỉ mail:[email protected]
