Nhật Bản đang bước vào một giai đoạn chiến lược mới trong kỷ nguyên tái cấu trúc trật tự Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, khi môi trường an ninh khu vực ngày càng phức tạp và cạnh tranh gia tăng giữa các cường quốc. Từ hình ảnh quốc gia hòa bình sau Thế chiến II, Tokyo đang dần chuyển mình thành cường quốc chủ động với vai trò tích cực hơn trong gìn giữ và định hình trật tự khu vực. Dưới các chính quyền gần đây, Nhật Bản không chỉ củng cố liên minh với Mỹ mà còn mở rộng hợp tác chiến lược với Ấn Độ, Úc và ASEAN. Sáng kiến Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở để thể hiện rõ tư duy đối ngoại chủ động và định hướng luật lệ của Tokyo. Song song đó, Nhật cũng từng bước điều chỉnh chính sách quốc phòng gia tăng chỉ tiêu quân sự và thảo luận về khả năng phản công. Những thay đổi này cho thấy nỗ lực của Nhật Bản trong việc cân bằng giữa di sản hiến pháp hòa bình và nhu cầu tự cường trong một trật tự khu vực đang dịch chuyển mạnh mẽ.
