Quan hệ Nga – Mỹ luôn là một trụ cột quan trọng định hình cục diện chính trị, an ninh và kinh tế toàn cầu, phản ánh mối ràng buộc cấu trúc vừa đối kháng vừa kiềm chế. Năm 2025 chứng kiến một bức tranh quan hệ phức tạp, đan xen giữa những tín hiệu ngoại giao thăm dò phản ánh sự điều chỉnh chiến lược nhằm thích ứng với cục diện mới. Thời gian tới, quan hệ Nga – Mỹ sẽ tiếp tục chịu tác động mạnh mẽ từ các biến động địa chính trị quốc tế, tạo ra cả thách thức lẫn cơ hội cho các quốc gia thứ ba. Đối với Việt Nam, việc theo dõi và phân tích sát sao các diễn biến này có ý nghĩa quan trọng trong việc hoạch định chính sách đối ngoại và thích ứng với trật tự thế giới đang chuyển biến khó lường.
Bối cảnh toàn cầu năm 2025
Năm 2025, môi trường quốc tế tiếp tục bị chi phối bởi các điểm nóng địa chính trị ngày càng thêm phức tạp. Cuộc chiến tại Ukraine bước sang năm thứ ba chưa có triển vọng hòa giải thực chất, khiến mâu thuẫn giữa Nga và NATO tiếp tục leo thang. Cùng lúc, tại Trung Đông, khi xung đột Israel – Palestine chưa được hạ nhiệt trong khi chương trình hạt nhân Iran trở thành vấn đề nhạy cảm, và sự can dự của Mỹ làm gia tăng nguy cơ bùng phát một cuộc xung đột khu vực. Ngoài ra, một số điểm nóng khác tiềm ẩn rủi ro diễn biến thành va chạm quân sự như căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên, tranh chấp tại Biển Đông và eo biển Đài Loan hay ở Venezuela. Trong toàn bộ cấu trúc đó, các điểm nóng không tồn tại một cách đơn lẻ mà gắn kết với nhau xoay quanh logic sự cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đặc biệt là Mỹ, Nga và Trung Quốc.
Tình hình kinh tế toàn cầu tiếp tục phục hồi chậm sau giai đoạn suy giảm do đại dịch Covid-19. Theo dữ liệu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), tăng trưởng GDP toàn cầu chỉ đạt khoảng 3,2%, trong khi áp lực lạm phát duy trì ở mức cao tại nhiều khu vực, làm gia tăng rủi ro đối với ổn định tài chính và dòng chảy thương mại quốc tế[1].
Đáng chú ý, xu hướng chuyển dịch quyền lực toàn cầu trở nên rõ nét hơn. Bên cạnh sự trỗi dậy mạnh mẽ của Trung Quốc và Ấn Độ, các khuôn khổ hợp tác ngoài phương Tây như BRICS, Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) đang chuyển mình thành những trụ cột kết nối của “phương Nam toàn cầu”. Những cơ chế này thúc đẩy sự hình thành một mạng lưới quan hệ Nam – Nam và Bắc – Nam qua đó tăng cường tiếng nói của các nước đang phát triển, trong đó Nga là một tác nhân có ảnh hưởng đáng kể. Ngược lại, vị thế của Mỹ đang suy giảm tương đối, không chỉ do sự nổi lên của các trung tâm quyền lực mới mà còn bởi sự phân tán nguồn lực tại nhiều khu vực và việc các thể chế đa phương truyền thống không còn mặc định ưu thế cho phương Tây.
Nhân tố Trung Quốc cũng trở thành nhân tố chi phối sâu sắc làm thay đổi cơ cấu hợp tác và đối đầu trong các vấn đề toàn cầu. Sự hiện diện và ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc không chỉ định hình lại cấu trúc quyền lực khu vực châu Á – Thái Bình Dương, mà còn thu hẹp không gian ảnh hưởng truyền thống của hai cường quốc. Buộc Nga và Mỹ phải điều chỉnh các quyết sách ngoại giao và cách tiếp cận mới với khu vực.
Về các yếu tố nội bộ, năm 2025 cũng chứng kiến những thay đổi chính quyền quan trọng tại một số quốc gia lớn sau các cuộc bầu cử năm 2024, tạo ra những ảnh hưởng trực tiếp đến cách các cường quốc vận hành.
Việc Tổng thống Putin tái đắc cử nhiệm kỳ thứ năm không chỉ khẳng định ổn định chính trị tương đối tại Nga mà còn mở ra kỳ vọng về khả năng phục hồi kinh tế và củng cố an ninh trong bối cảnh các biện pháp trừng phạt quốc tế kéo dài. GDP của Nga trong năm 2025 chỉ tăng khoảng 1,4% theo ước tính của Ngân hàng Thế giới (WB), phản ánh những khó khăn nhất định[2]. Tuy nhiên, Nga vẫn chứng tỏ khả năng thích ứng thông qua mở rộng quan hệ với BRICS, tăng cường xuất khẩu năng lượng sang châu Á và thúc đẩy các chương trình sản xuất thay thế nhập khẩu. Những điều chỉnh này không chỉ giúp Nga giảm thiểu tác động của cấm vận mà còn định hình một mô hình phát triển mang tính tự chủ, giảm phụ thuộc vào các thị trường phương Tây.
Ở phía bên kia, sự trở lại của Tổng thống Trump tạo ra những biến động sâu sắc trong nội bộ chính trị Mỹ. Tình trạng phân cực giữa hai đảng Cộng hòa và Dân chủ tiếp tục gia tăng, đặc biệt trong các vấn đề liên quan đến viện trợ quốc tế, chính sách thuế quan và vai trò của Mỹ với các liên minh. Khảo sát của Trung tâm nghiên cứu Pew chi biết áp lực dư luận trong nước tác động mạnh tới quyết sách ngoại giao của Nhà Trắng khi nhiều cử tri phản đối việc chi tiêu lớn cho các xung đột bên ngoài[3]. Trong khi nền kinh tế nội địa chịu sức ép từ lạm phát và các biện pháp thuế quan của Trump. Những mâu thuẫn này buộc Mỹ phải cân nhắc lại mức độ cam kết trong các vấn đề quốc tế, từ đó làm phát sinh thách thức lớn đối với uy tín toàn cầu và khả năng triển khai quyết sách dài hạn.
Những mục tiêu chiến lược
Với Nga, định hướng đối ngoại tiếp tục được duy trì theo Khái niệm Chính sách Đối ngoại Liên bang Nga năm 2023, trong đó những gồm củng cố vị thế cường quốc độc lập và phá thế bao vây chiến lược từ phương Tây. Theo quan điểm chính thức, không gian hậu Xô viết được coi là khu vực sinh tồn, có ý nghĩa sống còn đối với an ninh quốc gia; còn năng lực răn đe hạt nhân là nền tảng bảo đảm ổn định chiến lược và duy trì thế cân bằng với Mỹ – NATO[4]. Song song với đó, Nga thúc đẩy tầm nhìn thế giới đa cực nhằm thay thế cấu trúc quyền lực do Mỹ chi phối. Việc mở rộng và nâng tầm các cơ chế như BRICS hay Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU) và mạng lưới thanh toán nội tệ trở thành công cụ quan trọng giúp Nga gia tăng ảnh hưởng và từng bước chuyển trọng tâm chiến lược sang không gian Á-Âu. Nga đồng thời đẩy nhanh các chương trình tự chủ công nghệ, nhằm giảm thiểu tác động dài hạn của trừng phạt.
Ở chiều ngược lại, Mỹ tiếp tục định hướng lập trường dựa trên khung Chiến lược An ninh Quốc gia (NSS) 2022 cho mọi quyết định và ưu tiên đối ngoại. Văn kiện này nhấn mạnh mục tiêu bảo đảm vai trò lãnh đạo của Mỹ trong trật tự quốc tế thông qua việc ngăn ngừa sự trỗi dậy của các cường quốc cạnh tranh[5]. Trên phạm vi rộng hơn, ngoài trục NATO ở châu Âu, Mỹ còn mở rộng mạng lưới liên minh tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương thông qua các cơ chế tiểu đa phương và nâng cấp hợp tác an ninh ba bên Mỹ – Nhật – Hàn, nhằm tạo trục kiềm chế kép đối với không chỉ Trung Quốc mà cả các cấu trúc Á-Âu do Nga thúc đẩy. Đồng thời, Mỹ tăng cường kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ trọng yếu bằng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu, hạn chế tiếp cận công nghệ cao và trừng phạt tài chính, cho thấy Mỹ đang triển khai một mô thức kết hợp giữa quân sự và kinh tế để duy trì lợi thế cạnh tranh dài hạn.
Quan hệ Nga – Mỹ trong năm 2025
Về chính trị – ngoại giao
Quan hệ Nga – Mỹ trong năm 2025 cho thấy sự nổi lên của những phép thử ngoại giao nhằm thăm dò điểm giới hạn trong lập trường của nhau. Tín hiệu “tan băng” xuất hiện khi Tổng thống Trump tiến hành cuộc họp trực tuyến “dài và hiệu quả” với người đồng cấp Putin ngày 12/2 khởi đầu cho một tiến trình cận ngoại giao tích cực hơn[6]. Không lâu sau, ngày 18/2 tại Riyadh, Saudi Arabia, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov có cuộc hội đàm kéo dài tới 4,5 giờ – một thời lượng phản ánh mức độ nghiêm túc trong đối thoại theo đánh gía của giới phân tích[7].
Kết quả thảo luận tại Riyadh cho thấy Washington và Moscow đã đạt được đồng thuận bước đầu về ba định hướng then chốt: (i) khôi phục đầy đủ nhân sự tại các cơ quan đại diện ngoại giao; (ii) thành lập nhóm cấp cao để thảo luận triển vọng hòa bình ở Ukraine; và (iii) xem xét khả năng nối lại hợp tác kinh tế trong những lĩnh vực không chịu trừng phạt[8]. Về phía Nga, cuộc gặp còn đặt nền móng để tái khởi động “toàn bộ các kênh liên lạc” liên quan đến các vấn đề chiến lược như an ninh châu Âu, hòa bình cho Ukraine và tái thiết Trung Đông.
Để hiện thực hóa tiến trình này, ngày 24/2 Mỹ đã bỏ phiếu chống lại nghị quyết của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc do châu Âu hậu thuẫn nhằm lên án Nga và yêu cầu rút quân khỏi Ukraine[9]. Đây là động thái gây bất ngờ, đồng thời cho thấy sự điều chỉnh đáng kể trong lập trường của Mỹ dù phải đánh đổi bằng sự rạn nứt tạm thời với các đồng minh phương Tây. Tiếp đó, ngày 6/3 Điện Kremlin tiến hành bổ nhiệm ông Dmitry Darchiev làm Đại sứ mới tại Washington sau hơn một năm bỏ trống vị trí, bước đi được xem như tín hiệu thiện chí rõ ràng trong nỗ lực tái thiết nền tảng ngoại giao song phương[10].
Sự kiện mang tính biểu tượng nhất trong quan hệ song phương Hội nghị thượng đỉnh Nga – Mỹ tại Alaska ngày 15/8. Tại đây, hai nhà lãnh đạo trao đổi thẳng thắn về nhiều vấn đề trong đó có triển vọng hợp tác song phương và các phương án thúc đẩy giải pháp hòa bình cho cuộc chiến ở Ukraine[11]. Dù hội nghị tạo ra kỳ vọng nhất định về việc giảm căng thẳng, song tiến trình cải thiện quan hệ lại đối mặt với trở ngại từ nhiều phía. Một mặt, Quốc hội Mỹ và nhóm cố vấn an ninh diều hâu bày tỏ lo ngại về những nhượng bộ không cần thiết của Nhà Trắng. Mặt khác, bộ máy hoạch định chính sách Nga duy trì tâm lý dè chừng, bởi mức độ tin cậy suy giảm sau nhiều năm đối đầu. Thêm vào đó, diễn biến quân sự trên chiến trường Ukraine khiến mọi kịch bản đàm phán trở nên thiếu chắc chắn. Do vậy, một Hội nghị thượng đỉnh lần thứ hai tại Budapest, Hungary đã không thể diễn ra như dự kiến. Qua đó cho thấy những hạn chế cấu trúc vẫn tiếp tục cản trở nỗ lực tái thiết quan hệ song phương.
Ngoài các kênh tiếp xúc chính thức, Nga và Mỹ vẫn duy trì trao đổi tại những khuôn khổ nhỏ hơn như cuộc họp bốn bên Mỹ – Nga – Thổ Nhĩ Kỳ – Ukraine tại Istanbul ngày 16/5[12]. Đồng thời, bên lề các cơ chế đa phương như tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN (AMM-58) tại Kuala Lumpur tháng 7/2025, Ngoại trưởng Rubio và Lavrov tiếp tục thảo luận về an ninh khu vực và định hướng tái cấu trúc đối thoại chiến lược[13]. Nhìn chung, các tiếp xúc đa tầng cho thấy cả Washington lẫn Moscow đều nhận thức rõ nhu cầu kiểm soát khủng hoảng và duy trì kênh liên lạc.
Về kinh tế – thương mại
Trên phương diện kinh tế – thương mại, quan hệ song phương tiếp tục bị chi phối mạnh bởi hệ thống lệnh trừng phạt và các biện pháp kiểm soát xuất khẩu do Mỹ và đồng minh áp đặt. Mặc dù không bị cắt đứt hoàn toàn, thế nhưng hoạt động thương mại chỉ duy trì ở mức độ khiêm tốn. Theo báo cáo từ Cục Phân tích Kinh tế Mỹ, tổng kim nghạch thương mại 7 tháng đầu năm 2025 đạt 3,19 tỷ USD, tăng 29,83% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu của Mỹ sang Nga tăng 20,72%, còn nhập khẩu của Mỹ từ Nga tăng 31% dẫn tới thâm hụt thương mại của Mỹ vào khoảng 2,51 tỷ USD[14].
Tuy nhiên, căng thẳng thương mại tiếp tục gia tăng trong nửa cuối năm 2025. Ngày 22/10, Mỹ áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt trực tiếp đối với hai tập đoàn năng lượng hàng đầu của Nga gồm Rosneft và Lukoil, nhằm hạn chế khả năng tiếp cận công nghệ khai thác, tài chính quốc tế và thị trường đầu ra[15]. Đến tháng 11, Thượng viện Mỹ xem xét dự luật cho phép áp thuế trừng phạt lên tới 500% đối với các quốc gia nhập khẩu năng lượng từ Nga, bao gồm dầu mỏ, khí đốt, uranium[16]. Mục tiêu của Mỹ muốn mở rộng phạm vi gây sức ép không chỉ đối với Nga mà cả những nước tiêu thụ chính như Trung Quốc, Ấn Độ và một số nước Đông Nam Á. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), xuất khẩu năng lượng của Nga sang các thị trường này trong năm 2024 đạt khoảng 120 tỷ USD, chiếm gần 50% tổng doanh thu xuất khẩu năng lượng[17]. Qua đó ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực tài chính phục vụ chiến dịch quân sự mùa đông của Moscow.
Song song với áp lực trừng phạt, vẫn xuất hiện các tín hiệu để ngỏ các kênh hợp tác kinh tế mà hai bên có lợi ích chung. Ngày 25/2/2025, Điện Kremlin phát đi thông điệp “mở cửa” đối với khả năng hợp tác với Mỹ trong lĩnh vực khoáng sản chiến lược, đặc biệt là đất hiếm. Nga công bố đang sở hữu khoảng 12 triệu tấn trữ lượng đất hiếm và sẵn sàng hợp tác nếu Mỹ có lập trường rõ ràng và cơ chế giám sát minh bạch[18]. Mỹ hiện đang phụ thuộc nhập khẩu khoảng 80% đất hiếm từ Trung Quốc, khiến khoáng sản Nga trở thành đòn bẩy kinh tế tiềm năng, đồng thời tạo cơ sở cho các thỏa thuận hợp tác thương mại, vừa giúp giảm căng thẳng kinh tế.
Về an ninh – quốc phòng
An ninh tiếp tục là lĩnh vực căng thẳng nhất trong quan hệ Nga – Mỹ, đồng thời là thước đo quan trọng phản ánh mức độ tin cậy chiến lược giữa hai cường quốc. Điểm nóng trung tâm vẫn xoay quanh vấn đề Ukraine khi Mỹ duy trì vai trò đầu tàu trong việc cung cấp viện trợ Kyiv, với tổng giá trị viện trợ vào khoảng 175 tỷ USD tính đến cuối năm 2025, bao gồm cả các hệ thống vũ khí đủ năng lực tấn công sâu vào lãnh thổ Nga[19]. Theo phân tích từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược quốc tế (CSIS), sự xuất hiện vũ khí tầm xa chẳng hạn như tên lửa Tomahawk sẽ góp phần làm thay đổi cục diện chiến trường tại một số khu vực quan trọng, từ đó củng cố nhận thức của Nga rằng Mỹ đang từng bước tăng cường can dự[20]. Điều này làm sâu sắc thêm rạn nứt quan hệ giữa Washington với Mosow.
Các vấn đề như kiểm soát vũ khí hạt nhân vẫn thiếu tin cậy và khó đạt đồng thuận. Tuyên bố cảnh báo của Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev về hệ thống trả đũa hạt nhân tự động “Dead Hand”* cho thấy Nga đang xem việc nâng ngưỡng răn đe hạt nhân như một thông điệp cứng rắn gửi tới phương Tây[21]. Đáp trả, ngày 1/8/2025, Tổng thống Donald Trump ra lệnh triển khai hai tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo chiến lược của Mỹ đến các địa bàn “thích hợp”, thể hiện quyết tâm duy trì ưu thế răn đe trước sự cứng rắn của Nga[22]. Chỉ ba ngày sau, Nga tuyên bố không còn bị ràng buộc bởi các hạn chế của Hiệp ước Lực lượng Hạt nhân Tầm trung (INF), và đến cuối tháng 10/2025, kế hoạch nối lại thử nghiệm hạt nhân của Mỹ đã đẩy căng thẳng leo thang lên một nấc mới. Giới chuyên gia an ninh quốc tế đánh giá rằng sụp đổ của INF đang mở đường cho một vòng xoáy chạy đua vũ trang mới, kéo theo nguy cơ tính toán sai lầm và leo thang hạt nhân tăng đáng kể.
Chính vì vậy, hai bên vẫn cố gắng giữ một số đường dây nóng nhằm quản lý khủng hoảng. Cuộc họp cấp chuyên gia về an ninh Biển Đen tổ chức tại Riyadh tháng 3/2025 là một ví dụ điển hình khi Nga và Mỹ thảo luận về cơ chế cảnh báo sớm, quy tắc tiếp cận hàng hải và các biện pháp giảm nguy cơ va chạm quân sự. Tuy nhiên, những vấn đề cốt lõi như phạm vi hoạt động của lực lượng hải quân, quyền kiểm soát vùng biển hay việc triển khai các hệ thống cảm biến vẫn duy trì bất đồng sâu sắc[23].
Trong các thể chế đa phương
Cả hai nước đều tìm cách định hướng hoạt động của các tổ chức này theo hướng phù hợp với lợi ích chiến lược của mình. Tại các tổ chức có vai trò điều phối trật tự quốc tế như Liên Hợp Quốc, Nga và Mỹ triển khai những chiến lược khác biệt để gia tăng ảnh hưởng. Trong khuôn khổ Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc, Mỹ tận dụng vị thế đóng góp tài chính lớn nhất kết hợp với mạng lưới đồng minh để vận động cho các nghị quyết với lập luận cô lập Nga. Ngược lại, Nga tập trung tập hợp tiếng nói từ các nước đang phát triển để tìm kiếm sự ủng hộ đối với lập trường phản đối việc chính trị hóa các vấn đề quốc tế.
Ngoài Đại Hội đồng, cạnh tranh song phương còn thể hiện rõ nét tại Hội đồng Bảo an, nơi cả Mỹ và Nga đều nắm quyền phủ quyết (Veto). Tính riêng trong năm 2025, đã có nhiều dự thảo nghị quyết liên quan đến Ukraine và Trung Đông đã không thể thông qua do đối lập lập trường giữa hai bên. Mỹ thường xuyên chỉ trích Nga lạm dụng quyền phủ quyết để bảo vệ lợi ích địa chính trị và cản trở nỗ lực của cộng đồng quốc tế tiếp cận Ukraine. Phía Nga cáo buộc Mỹ và các đồng minh đã áp đặt tiêu chuẩn kép và sử dụng Hội đồng Bảo an như công cụ hợp pháp hóa chính sách can thiệp.
Mỹ phủ quyết nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc ngày 12/9 yêu cầu ngừng bắn ngay lập tức và vĩnh viễn ở Gaza và thả các con tin sau khi cho rằng nỗ lực này chưa đủ mạnh trong việc lên án Hamas.
Ngoài phạm vi Liên Hợp Quốc, sự đối đầu tiếp tục diễn ra tại các cơ chế kiểm soát vũ khí và an ninh quốc tế. Những đối lập sâu sắc về lợi ích, cách diễn giải luật pháp quốc tế và quan niệm về trật tự toàn cầu khiến các diễn đàn đa phương vốn được thiết kế cho hợp tác trở thành không gian cạnh tranh thể chế giữa hai cường quốc. Xu hướng này sẽ tiếp tục chi phối quan hệ Nga – Mỹ trong những năm tới.
Một số dự báo về quan hệ Nga – Mỹ trong năm 2026
Trên cơ sở những biến động sâu sắc của môi trường chiến lược và các tương tác phức tạp trong quan hệ song phương năm 2025. Bước sang năm 2026, quan hệ Nga – Mỹ về cơ bản vẫn duy trì trạng thái cạnh tranh chiến lược nhưng được đan xen bởi nhu cầu duy trì đối thoại tối thiểu nhằm tránh xảy ra xung đột ngoài ý muốn. Bản chất đối kháng mang tính cấu trúc giữa hai cường quốc khó có thể tháo gỡ trong ngắn hạn.
Tuy nhiên, mức độ và nhịp độ căng thẳng sẽ phụ thuộc lớn vào cách thức chính quyền Trump 2.0 xác lập lại các ưu tiên đối ngoại ra sao. Văn kiện Chiến lược An ninh Quốc gia mới, dự kiến ban hành trong năm 2026, sẽ là chỉ dấu quan trọng cho thấy Mỹ đánh giá vị trí của Nga trong tổng thể chiến lược toàn cầu. Nhiều khả năng, tương tự nhiệm kỳ đầu, NSS của Trump 2.0 sẽ tiếp tục xác định Trung Quốc là thách thức mang tính hệ thống và khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương được đặt vào trung tâm của chiến lược. Trong khi đó, Nga được xem như mối đe dọa quân sự trực tiếp, đồng thời là phép thử cho vai trò của Mỹ ở châu Âu. Điều này khiến cơ chế phân bổ nguồn lực của Mỹ buộc phải hành xử linh hoạt hơn sao cho vừa đủ duy trì gây sức ép, vừa tính toán thận trọng để tránh đẩy Nga hoàn toàn về phía Trung Quốc.
Về mặt ngoại giao, quan hệ Nga – Mỹ tiếp tục vận hành ở mức đối thoại tối thiểu. Các kênh trao đổi chính thức và không chính thức được triển khai trên nhiều nền tảng từ tham vấn cấp cao, tiếp xúc bên lề tại các hội nghị cho đến những diễn ngôn trên phương tiện truyền thông. Chỉ trích lẫn nhau vẫn là công cụ để hai bên thể hiện lập trường và tránh bị coi như nhượng bộ. Tuy nhiên, phía sau ngôn từ đối đầu đó, nhu cầu duy trì các kênh liên lạc thiết yếu đặc biệt là đường dây nóng quân sự luôn được đặt lên hàng đầu.
Trong lĩnh vực kinh tế, trừng phạt tiếp tục là đặc trưng chi phối, đồng thời thể hiện sự thích nghi ngày càng rõ của Nga trước sức ép từ Mỹ. Nga tiếp tục dựa vào ưu thế xuất khẩu năng lượng, đồng thời tiếp tục tìm kiếm các thị trường mới ở châu Á và mở rộng cơ chế thanh toán phi Đô la nhằm giảm phụ thuộc vào hệ thống tài chính phương Tây. Ngược lại, Washington tiếp tục duy trì các biện pháp hạn chế xuất khẩu năng lượng Nga, tăng cường giám sát giao dịch tài chính và áp thuế trừng phạt đối với những quốc gia hợp tác năng lượng với Nga. Tuy nhiên, nhận thức được rủi ro hệ thống đối với chuỗi cung ứng toàn cầu, hai bên vẫn để ngỏ một số lĩnh vực hợp tác ít nhạy cảm.
Về tương tác Mỹ – Nga – Trung sẽ diễn biến xoay quanh mô hình “thế chân vạc”. Mỹ theo đuổi chiến lược kiềm chế kép vừa duy trì áp lực đối với Nga ở châu Âu, đồng thời hạn chế ảnh hưởng của Trung Quốc ở châu Á – Thái Bình Dương. Trong thế cờ đó, Nga đóng vai trò đối tác linh hoạt một mặt tranh thủ quan hệ với Trung Quốc để giảm áp lực trừng phạt từ phương Tây, mặt khác nỗ lực duy trì biên độ tự chủ bằng cách mở rộng thêm đối tác để đa dạng hóa lựa chọn chính sách. Trung Quốc là bên hưởng lợi tương đối khi tận dụng căng thẳng Nga – Mỹ để vừa được tiếp cận nguồn năng lượng giá rẻ, vừa nhằm phân tán nguồn lực của Mỹ, đồng thời khai thác trạng thái giằng co này để thúc đẩy các sáng kiến toàn cầu của mình.
Trong các điểm nóng xung đột, Nga và Mỹ tiếp tục duy trì trạng thái cạnh tranh chiến lược. Tại Ukraine, các sáng kiến hòa bình do chính quyền Trump đề xuất được xem là bước chuyển lớn về cách Mỹ nhìn nhận nguồn gốc của xung đột, phía Nga đã bày tỏ sự hoan nghênh đối với thiện chí đối thoại. Tuy nhiên, triển vọng đạt được thỏa thuận vào đầu năm 2026 vẫn mờ nhạt bởi sự khác biệt căn bản trong lập trường mỗi bên. Chính sự đối nghịch về cấu trúc lợi ích này khiến tiến trình hòa đàm trở thành một bài toán kéo dài, tiềm ẩn nguy cơ tái leo thang nếu cán cân chiến trường thay đổi. Tại Trung Đông, cạnh tranh Nga – Mỹ diễn ra gián tiếp qua các liên kết đồng minh và lực lượng ủy nhiệm. Mỹ giữ Israel làm trụ cột an ninh và tăng cường gắn kết với các nước Arab nhằm ổn định khu vực. Nga tận dụng quan hệ chiến lược với Iran để duy trì ảnh hưởng ở Syria và tiếp cận các nhóm vũ trang thân Tehran. Khả năng đối đầu trực tiếp giữa Nga và Mỹ thấp, nhưng cục diện ủy nhiệm, đặc biệt ở Syria và Lebanon dự báo sẽ phức tạp hơn trong thời gian tới.
Đối với bán đảo Triều Tiên, sự mở rộng hợp tác quân sự Nga – Triều làm thay đổi đáng kể cục diện an ninh Đông Bắc Á. Hành động này đã làm gia tăng phản ứng từ liên minh Mỹ – Nhật – Hàn. Dù vấn đề hạt nhân Triều Tiên không phải ưu tiên hàng đầu của Nga, nhưng Moscow đang tận dụng quan hệ với Bình Nhưỡng như một công cụ đối phó sức ép phương Tây. Ba yếu tố cần theo dõi thời gian tới gồm: (i) mức độ trao đổi quân sự của Nga cho Triều Tiên; (ii) phản ứng của Mỹ; và (iii) khả năng Trung Quốc điều chỉnh chính sách đối với Bình Nhưỡng nhằm tránh ảnh hưởng đến môi trường an ninh sát biên giới.
Ở các điểm nóng tiềm ẩn khả năng xung đột, cạnh tranh Nga – Mỹ diễn ra chủ yếu thông qua các công cụ ngoại giao. Tại Biển Đông, Nga và Mỹ không trực tiếp đối đầu nhưng cạnh tranh thông qua các đối tác trong khu vực, sử dụng ngoại giao và cơ chế hợp tác đa phương để củng cố vị thế. Trong khi đó, eo biển Đài Loan trở thành một điểm nhấn ngoại giao quan trọng: Mỹ tiếp tục khẳng định cam kết hỗ trợ phòng thủ cho Đài Loan. Ngược lại, Nga ủng hộ chính sách “Một Trung Quốc” nhằm củng cố quan hệ chiến lược với Trung Quốc.
Tại Tây Bán Cầu, vấn đề Venezuela trở thành một điểm va chạm giữa Nga và Mỹ. Hỗ trợ về tài chính, quân sự và an ninh dành cho Venezuela cho phép Nga vừa bảo vệ đối tác năng lượng, vừa gửi tín hiệu rằng Moscow có khả năng thách thức Mỹ ngay trong phạm vi ảnh hưởng truyền thống của Mỹ. Đối lại, Mỹ duy trì lập trường cứng rắn đối với chính quyền Venezuela và có xu hướng gia tăng sức ép ngoại giao, kinh tế nhằm hạn chế ảnh hưởng của Nga, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ muốn củng cố vai trò lãnh đạo tại Tây Bán Cầu. Dù khả năng đối đầu quân sự trực tiếp giữa Nga và Mỹ tại đây vẫn thấp, nhưng cường độ cạnh tranh sẽ khiến các biện pháp gây sức ép của Mỹ đối với Venezuela sẽ tăng lên.
Tại châu Âu và khu vực Đại Tây Dương, chiến sự tại Ukraine và các biện pháp trừng phạt kinh tế tiếp tục là biến số trọng tâm định hình tương tác giữa hai nước. Mỹ dẫn dắt NATO duy trì chiến lược răn đe tập thể, gia tăng huấn luyện, viện trợ quân sự và củng cố lực lượng tiền phương tại sườn Đông. Những nỗ lực này nhằm đảm bảo rằng Nga không thể mở rộng ảnh hưởng quân sự, đồng thời trấn an các đồng minh về cam kết an ninh của Mỹ. Trong khi đó, Nga tiếp tục điều chỉnh chiến lược quân sự để thích ứng với áp lực dài hạn, sử dụng các công cụ đối phó như tái cơ cấu lực lượng, đẩy mạnh hợp tác với các nước ngoài phương Tây và khai thác mâu thuẫn nội bộ trong NATO. Kết quả là quan hệ Nga – Mỹ tại châu Âu nhiều khả năng tiếp tục duy trì trạng thái đối đầu kéo dài, với tác động lâu dài tới cấu trúc an ninh châu Âu.
Tại châu Á – Thái Bình Dương, cả hai cường quốc sẽ gia tăng hiện diện quân sự, ngoại giao và kinh tế nhằm định hình cấu trúc quyền lực mới của khu vực. Mỹ thúc đẩy mở rộng mạng lưới liên minh song phương và củng cố các cơ chế tiểu đa phương bằng cách mở rộng thêm thành viên cũng như tăng cường can dự với ASEAN nhằm xây dựng chuẩn mực trật tự “dựa trên luật lệ”. Nga, dù chịu hạn chế về nguồn lực, vẫn tìm cách khôi phục ảnh hưởng truyền thống tại Đông Nam Á thông qua hợp tác quốc phòng và ngoại giao năng lượng. Ngoài Đông Nam Á, Trung Á nổi lên như một mặt trận cạnh tranh chiến lược mới giữa hai cường quốc. Trong bối cảnh Mỹ quan tâm đến nguồn tài nguyên đất hiếm tại đây, và tìm cách đưa vào chuỗi cung ứng chiến lược nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Quốc. Sự can dự ngày càng mạnh mẽ của Mỹ tại khu vực này thách thức trực tiếp không chỉ về vấn đề kinh tế mà còn về an ninh và chính trị an ninh của Nga.
Tại Bắc Cực, khu vực này được dự báo sẽ vừa là không gian hợp tác vừa là điểm cạnh tranh chiến lược giữa Nga và Mỹ. Nguyên nhân bởi khu vực này đang nổi lên như một không gian chiến lược mới do tốc độ tan băng nhanh mở ra các tuyến hàng hải mới và khả năng khai thác các nguồn tài nguyên có giá trị. Những thay đổi này biến Bắc Cực thành một không gian địa chiến lược mới, nơi cả hai cường quốc đều tìm cách củng cố ảnh hưởng để bảo đảm lợi ích kinh tế và an ninh. Nga coi Bắc Cực là trụ cột hàng đầu trong Chiến lược Hải quân đến năm 2050. Moscow sẽ tiếp tục đầu tư mạnh vào hiện đại hóa cơ sở hạ tầng quân sự tại khu vực với mục tiêu không chỉ là bảo vệ quyền tiếp cận tài nguyên mà còn khẳng định vị thế của nước này như một cường quốc Bắc Cực toàn diện. Đối với Mỹ, Chiến lược Bắc Cực của nước này nhấn mạnh mục tiêu cùng các đồng minh NATO tăng cường hiện diện an ninh và năng lực giám sát tại khu vực, nhấn mạnh yêu cầu duy trì tự do hàng hải[24].
Mặc dù cạnh tranh địa chiến lược giữa Nga và Mỹ diễn ra trên nhiều không gian và tầng nấc nhưng khả năng xảy ra xung đột quân sự trực tiếp vẫn ở mức thấp. Lý do bởi cả hai đều nhận thức rõ chi phí và rủi ro vượt xa lợi ích nhận lại.
Một số vấn đề đặt ra đối với Việt Nam
Thứ nhất, chính sách xoay trục của Mỹ – Nga làm gia tăng mức độ phức tạp của môi trường an ninh khu vực. Theo Báo cáo thường niên về Môi trường An ninh Chiến lược Mỹ 2025, Washington tiếp tục ưu tiên khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương trong chiến lược kiềm chế Trung Quốc và Nga thông qua việc tăng cường bố trí lực lượng và củng cố đồng minh[25]. Trong khi đó, tài liệu Niên giám Quân sự Nga 2025 khẳng định mở rộng sang hướng Đông là định hướng dài hạn của Moscow, trong đó nhấn mạnh tăng cường hợp tác với một số nước ASEAN[26]. Điểm chung của những công bố trên đều cho thấy xu hướng hai nước lớn muốn định hình lại cán cân quyền lực khu vực theo hướng có lợi cho mình. Sự tương tác này khiến Đông Nam Á trở thành địa bàn then chốt trong cạnh tranh giữa các trung tâm quyền lực với đặc trưng: (i) gia tăng hiện diện quân sự, (ii) cạnh tranh ảnh hưởng chính trị, và (iii) mở rộng mạng lưới quan hệ đối tác đối trọng. Đối với Việt Nam, điều này làm gia tăng sức ép trong việc làm sao để vừa tranh thủ hợp tác với các bên, vừa không để môi trường an ninh khu vực trở nên bất ổn.
Thứ hai, hệ thống trừng phạt của Mỹ áp đặt lên Nga tạo ra những tác động gián tiếp nhưng ngày càng rõ nét đối với lộ trình phát triển của Việt Nam. Về kinh tế và thương mại, nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng trở nên hiện hữu khi các lệnh trừng phạt thứ cấp của Mỹ có thể ảnh hưởng tới các doanh nghiệp Việt Nam có giao dịch với các đối tác Nga hoặc các thực thể nằm trong danh sách hạn chế. Về năng lượng, các lệnh trừng phạt mới nhất của Mỹ nhắm vào các tập đoàn năng lượng Nga đặt ra rủi ro trực tiếp đến các dự án liên doanh, hoạt động khai thác dầu khí, chuyển giao công nghệ song phương. Thêm vào đó, môi trường đầu tư trở nên thiếu ổn định khi các nhà đầu tư có xu hướng thận trọng hơn với các dự án có sự tham gia của Nga hoặc liên quan đến các lĩnh vực nằm trong diện trừng phạt. Điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng thu hút FDI vào những ngành chủ lực của Việt Nam, đồng thời làm gia tăng chi phí rủi ro của các cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp.
Khuyến nghị chính sách
Về phương hướng, Việt Nam tiếp tục kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển, vận dụng linh hoạt phương châm “Dĩ bất biến, ứng vạn biến” cùng chủ trương là bạn, là đối tác tin cậy của tất cả các nước, đồng thời là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế. Trong lĩnh vực quốc phòng, nguyên tắc “Bốn không” vẫn là nền tảng căn bản giúp Việt Nam duy trì thế cân bằng trong cạnh tranh giữa các nước lớn ngày càng phức tạp, khó dự đoán và tác động trực tiếp tới môi trường an ninh khu vực.
Dự thảo Báo cáo Chính trị Đại hội XIV nhấn mạnh việc đưa “đối ngoại, hội nhập quốc tế” đứng ngang hàng với quốc phòng và an ninh như một nhiệm vụ trọng yếu và thường xuyên, phản ánh bước phát triển quan trọng trong tư duy bảo vệ Tổ quốc[27]. So với Đại hội XIII, dự kiến Đại hội XIV sẽ tiếp tục làm sâu sắc và cụ thể hóa hơn nữa tư duy đối ngoại theo hướng không chỉ nhấn mạnh “đa dạng hóa, đa phương hóa” mà còn bổ sung yếu tố tăng cường năng lực thích ứng và chủ động định hình môi trường quốc tế phản ánh nhận thức sâu sắc của Đảng về tính đan xen lợi ích trong trật tự đa cực mới. Đây là sự điều chỉnh phù hợp với bối cảnh trật thế giới hiện nay, nơi các nước tầm trung như Việt Nam gia tăng vai trò trong cấu trúc khu vực và toàn cầu. Trong bối cảnh đó, việc duy trì, mở rộng và làm sâu sắc hơn quan hệ với cả Nga và Mỹ không chỉ thể hiện sự kiên định nguyên tắc đối ngoại mà còn cho thấy khả năng vận dụng linh hoạt để chuyển hóa cạnh tranh nước lớn thành cơ hội hợp tác, phục vụ lợi ích quốc gia – dân tộc.
Về hành động, ưu tiên trước hết của Việt Nam là phát huy vai trò cầu nối và trung gian thông qua tham gia chủ động, có trách nhiệm tại các cơ chế đa phương trước hết tại ASEAN và Liên Hợp Quốc. Từ các nền tảng này, Việt Nam có thể thúc đẩy những sáng kiến đối thoại, các biện pháp xây dựng lòng tin và mở rộng những cơ chế hợp táccó tính bao trùm. Việc chủ động đưa ra các đề xuất mang tính cầu nối còn giúp tăng vị thế của Việt Nam trong kiến tạo môi trường chung sống hòa bình, ổn định. Cùng với đó, cần chú trọng tăng cường tham vấn nội khối và củng cố vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực. Một ASEAN đoàn kết, tự chủ và có năng lực định hình luật chơi sẽ giúp giảm đáng kể áp lực từ cạnh tranh Mỹ – Nga nói riêng cũng như cạnh tranh nước lớn nói chung, đồng thời tạo dư địa để Việt Nam linh hoạt triển khai các lợi ích chiến lược đối với từng quốc gia mà không bị kéo vào thế phải chọn phe.
Đối với Nga, hợp tác cần được định hướng vào các lĩnh vực ít nhạy cảm nhằm hạn chế tác động từ các lệnh trừng phạt và tránh tạo ra xung đột lợi ích với phương Tây. Những lĩnh vực truyền thống như dầu khí, hạt nhân dân sự, giáo dục – đào tạo, văn hóa, du lịch, an ninh phi truyền thống và hợp tác địa phương có ý nghĩa thiết thực và tương đối an toàn. Song việc duy trì các dự án nên được triển khai theo hướng minh bạch, tuân thủ nghiêm các chuẩn mực quốc tế để vừa bảo vệ lợi ích của Việt Nam, vừa tránh gây hiểu nhầm về định hướng chiến lược
Đối với Mỹ, nhiệm vụ trọng tâm là tối ưu hóa các lợi ích chiến lược từ khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện được thiết lập năm 2023. Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng, các lĩnh vực mà Mỹ có ưu thế vượt trội như công nghệ cao, bán dẫn, kinh tế số, đổi mới sáng tạo, năng lượng sạch, đầu tư chất lượng cao và phát triển nguồn nhân lực trình độ cao cần được xác định là trục hợp tác chủ đạo.
Bên cạnh đó, một yêu cầu xuyên suốt là vận động cả Nga và Mỹ duy trì lập trường ủng hộ Việt Nam trong vấn đề Biển Đông và các cơ chế hợp tác khu vực dựa trên luật lệ quốc tế. Việc duy trì cân bằng, không để bất kỳ bên nào diễn giải quan hệ hợp tác với Việt Nam như yếu tố nhằm đối trọng bên còn lại trở thành điều kiện tiên quyết để
Cuối cùng, để bảo đảm lợi ích dài hạn, cần tăng cường năng lực dự báo chiến lược và xây dựng đội ngũ chuyên gia chuyên sâu về Nga và Mỹ. Việc phát huy vai trò của các viện nghiên cứu, các nhóm phân tích chiến lược trong tham mưu chính sách, theo dõi sát diễn biến bầu cử, chuyển dịch chính sách đối ngoại và thay đổi cấu trúc liên minh của hai nước lớn sẽ giúp Việt Nam chủ động thích ứng và hoạch định chính sách chuẩn xác, kịp thời./.
Chú thích:
*Dead Hand là một hệ thống kiểm soát vũ khí hạt nhân tự động, được thiết kế để thực hiện đòn phản công hạt nhân trả đũa nếu Nga bị tấn công.
Tác giả: Phạm Quang Hiền
Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả, không nhất thiết phản ánh quan điểm của Nghiên cứu Chiến lược. Mọi trao đổi học thuật và các vấn đề khác, quý độc giả có thể liên hệ với ban biên tập qua địa chỉ mail: [email protected]
Tài liệu tham khảo:
[1] IMF (2025), “World Economic Outlook – October 2025”. https://www.imf.org/en/publications/weo/issues/2025/10/14/world-economic-outlook-october-2025
[2] Interfax (2025), “Top Stories: Russia-related update”, Interfax News Agency.
https://interfax.com/newsroom/top-stories/111977/
[3] Pew Research Center (2025), “Americans’ views of the war in Ukraine continue to differ by party”, Pew Research Center. https://www.pewresearch.org/short-reads/2025/02/14/americans-views-of-the-war-in-ukraine-continue-to-differ-by-party/
[4] Bộ Ngoại giao Liên bang Nga (2023), “Foreign Policy Concept of the Russian Federation”. https://mid.ru/en/foreign_policy/fundamental_documents/1860586/
[5] The White House (2022), “National Security Strategy of the United States”.
https://nssarchive.us/national-security-strategy-2022/
[6] Như Tâm (2025), “Triển vọng hòa bình Ukraine thế nào sau điện đàm Trump – Putin?”, VnExpress. https://vnexpress.net/trien-vong-hoa-binh-ukraine-the-nao-sau-dien-dam-trump-putin-4848918.html
[7] The Guardian (2025), “US-Russia Ukraine talks in Riyadh”. https://www.theguardian.com/world/2025/feb/18/us-russia-ukraine-talks-riyadh-saudi-arabia
[8] Humeyra Pamuk & Pesha Magid (2025), “Europe says it is committed to Ukraine ahead of Russia-US talks”, Reuters. https://www.reuters.com/world/europe/europe-says-it-is-committed-ukraine-ahead-russia-us-talks-2025-02-18/
[9] VOV (2025), “Mỹ phản đối nghị quyết của LHQ lên án Nga trong cuộc xung đột Ukraine”,
https://vov.vn/the-gioi/my-phan-doi-nghi-quyet-cua-lhq-len-an-nga-trong-cuoc-xung-dot-o-ukraine-post1157077.vov
[10] VnExpress (2025), “Ông Putin bổ nhiệm đại sứ mới tại Mỹ”, https://vnexpress.net/ong-putin-bo-nhiem-dai-su-moi-tai-my-4857671.html
[11] Báo Chính phủ (2025), “Thượng đỉnh Nga – Mỹ: Những diễn biến mới nhất”,
https://baochinhphu.vn/thuong-dinh-nga-my-nhung-dien-bien-moi-nhat-102250814060944399.htm
[12] Ngọc Ánh (2025), “Nga – Ukraine đàm phán tại Istanbul”, VnExpress. https://vnexpress.net/nga-ukraine-dam-phan-tai-istanbul-4886939.html
[13] Báo Nhân Dân (2025), “Hội nghị AMM-58: Ngoại trưởng Nga – Mỹ gặp song phương”.
https://nhandan.vn/hoi-nghi-amm-58-ngoai-truong-nga-my-gap-song-phuong-post892942.html
[14] US Trade Numbers (2025), “Russia Trade Profile”, U.S. Trade Numbers Database. https://ustradenumbers.com/country/russia/
[15] Vũ Hoàng (2025), “Tập đoàn dầu Nga bán tài sản nước ngoài vì lệnh trừng phạt của Mỹ”, VnExpress. https://vnexpress.net/tap-doan-dau-nga-ban-tai-san-nuoc-ngoai-vi-lenh-trung-phat-cua-my-4956544.html
[16] An Huy (2025), “Tổng thống Trump đề ngỏ khả năng trừng phạt các nước giao thương với Nga”, VnEconomy.
https://vneconomy.vn/tong-thong-trump-de-ngo-kha-nang-trung-phat-cac-nuoc-giao-thuong-voi-nga.htm
[17] IEA (2024), “Average Russian oil exports by country and region (2021-2024)”,
https://www.iea.org/data-and-statistics/charts/average-russian-oil-exports-by-country-and-region-2021-2024
[18] Hoàng Phạm (2025), “Nga sẵn sàng hợp tác với Mỹ về đất hiếm ở các vùng lãnh thổ sáp nhập”, VOV.
https://vov.vn/the-gioi/nga-san-sang-hop-tac-voi-my-ve-dat-hiem-o-cac-vung-lanh-tho-sap-nhap-post1157099.vov
[19] Jonathan Masters & Will Merrow (2025), “How Much US Aid Is Going to Ukraine?”, CFR.
https://www.cfr.org/article/how-much-us-aid-going-ukraine
[20] CSIS (2025), “Will Tomahawks Save Ukraine?”. https://www.csis.org/analysis/will-tomahawks-save-ukraine
[21] Andrew Osborn (2025), “Medvedev reminds Trump of Russia’s ‘doomsday’ nuclear strike capabilities”, Reuters.
https://www.reuters.com/world/europe/medvedev-reminds-trump-russias-doomsday-nuclear-strike-capabilities-war-words-2025-07-31/
[22] Phạm Giang (2025), “Ông Trump tuyên bố điều động tàu ngầm hạt nhân để đáp trả ông Medvedev”, VnExpress.
https://vnexpress.net/ong-trump-tuyen-bo-dieu-dong-tau-ngam-hat-nhan-de-dap-tra-ong-medvedev-4921813.html
[23] The White House (2025), “Outcomes of the US-Russia Expert Groups on the Black Sea”, White House Briefing.
https://www.whitehouse.gov/briefings-statements/2025/03/outcomes-of-the-united-states-and-russia-expert-groups-on-the-black-sea/
[24] U.S. Department of Defense (2024), “DOD Arctic Strategy 2024”. https://media.defense.gov/2024/Jul/22/2003507411/-1/-1/0/DOD-ARCTIC-STRATEGY-2024.PDF
[25] U.S. Department of Defense (2025), “Strategic Estimate 2025”, Department of Defense.
https://media.defense.gov/2025/Jul/09/2003750103/-1/-1/0/20250806a_StrategicEstimate_Pages.PDF
[26] Hoàng Phạm (2025), “Niên giám quân sự 2025 tiết lộ gì về định hướng chiến lược của Nga?”, VOV.
https://vov.vn/the-gioi/quan-sat/nien-giam-quan-su-2025-tiet-lo-gi-ve-dinh-huong-chien-luoc-cua-nga-post1203421.vov
[27] VOV (2024), “Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV: Kế thừa và phát triển tư duy đối ngoại của Đảng”, VOV.
http://xn--thovov-cd8b.vn/chinh-tri/du-thao-van-kien-dai-hoi-xiv-ke-thua-va-phat-trien-tu-duy-doi-ngoai-cua-dang-post1241792.vov
