Cục diện tương lai và tác động địa chính trị
Dự báo các bước đi tiếp theo của EU
Trên cơ sở các chính sách đã được triển khai trong giai đoạn 2025 – 2026, dự báo trong thời gian tới EU sẽ tiếp tục chuyển trọng tâm từ định hướng chính sách sang thể chế hóa bằng các cơ chế pháp lý, tài chính và điều phối mang tính ràng buộc, qua đó tạo nền tảng lâu dài cho quá trình hiện thực hóa tự chủ chiến lược. Xu hướng này xuất phát từ nhận thức ngày càng rõ của EU rằng những biến động địa chính trị hiện nay mang tính cấu trúc và khó đảo ngược trong ngắn hạn; do đó, tự chủ chiến lược sẽ tiếp tục là định hướng xuyên suốt của Liên minh thay vì chỉ là giải pháp ứng phó trước các cuộc khủng hoảng.
Trong lĩnh vực kinh tế và công nghệ, dự báo EU sẽ tiếp tục đẩy mạnh quá trình thể chế hóa các công cụ an ninh kinh tế và tự chủ công nghệ, chuyển dần từ cơ chế điều phối, khuyến nghị sang các quy định pháp lý có tính ràng buộc cao hơn đối với các quốc gia thành viên. Xu hướng này nhằm xây dựng một khuôn khổ quản trị thống nhất trên toàn Liên minh, tăng cường khả năng bảo vệ các lĩnh vực chiến lược và nâng cao năng lực chống chịu trước các biến động địa chính trị, địa kinh tế.
(1) Tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về bán dẫn và công nghệ lõi. Trên cơ sở kết quả triển khai Đạo luật Chip châu Âu, Ủy ban châu Âu nhiều khả năng sẽ thúc đẩy Đạo luật Chip 2.0 nhằm mở rộng các cơ chế hỗ trợ đầu tư cho ngành bán dẫn, điện toán hiệu năng cao, trí tuệ nhân tạo và hạ tầng điện toán đám mây. Trọng tâm sẽ là nâng cao năng lực nghiên cứu, thiết kế và sản xuất bán dẫn tiên tiến ngay trong nội khối, đồng thời phát triển hệ sinh thái công nghệ số độc lập, từng bước củng cố chủ quyền công nghệ và giảm phụ thuộc vào các chuỗi cung ứng bên ngoài.
(2) Tăng cường kiểm soát dòng vốn và công nghệ nhạy cảm. EU được dự báo sẽ sớm hoàn thiện và luật hóa Cơ chế rà soát đầu tư ra nước ngoài. So với cơ chế hiện hành chủ yếu dựa trên trao đổi thông tin và phối hợp giữa các quốc gia thành viên, khuôn khổ mới nhiều khả năng sẽ quy định nghĩa vụ khai báo bắt buộc đối với các khoản đầu tư liên quan đến các lĩnh vực công nghệ chiến lược như bán dẫn tiên tiến, trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử và công nghệ sinh học. Điều này sẽ tạo cơ sở pháp lý để EU tăng cường giám sát, hạn chế nguy cơ chuyển giao công nghệ lưỡng dụng và bảo vệ các năng lực công nghệ cốt lõi của Liên minh.
(3) Hoàn thiện khuôn khổ an ninh kinh tế của Liên minh. Trên nền tảng Chiến lược An ninh Kinh tế châu Âu, EU nhiều khả năng sẽ tiếp tục mở rộng danh mục kiểm soát xuất khẩu đối với các công nghệ lưỡng dụng, đồng thời tăng cường giám sát chuỗi cung ứng các nguyên liệu thô và công nghệ chiến lược. Song song với đó, các cơ chế cảnh báo sớm, đánh giá rủi ro và phối hợp ứng phó ở cấp Liên minh sẽ tiếp tục được hoàn thiện, góp phần nâng cao khả năng ứng phó trước các cú sốc địa chính trị, các biện pháp cưỡng ép kinh tế và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trong lĩnh vực quốc phòng – an ninh, dự báo sẽ trải qua bước chuyển trạng thái mang tính lịch sử, phá vỡ tư duy bảo thủ quốc gia để tiến tới một cấu trúc phòng thủ liên khối có tính tập trung cao độ. EU sẽ đẩy nhanh lộ trình triển khai Sách trắng, chính thức luật hóa và nâng tầm vai trò điều phối của Cơ quan Quốc phòng Châu Âu (EDA) thành một Hội đồng mua sắm và chuẩn hóa quân sự chung. EDA sẽ sở hữu quyền lực đặc quyền trong việc bắt buộc các quốc gia thành viên phải đồng bộ hóa tiêu chuẩn kỹ thuật khí tài quân sự, chấm dứt tình trạng lãng phí và phân mảnh công nghệ quốc phòng bấy lâu nay. Các định chế tài chính quốc phòng cốt lõi như Quỹ Quốc phòng Châu Âu (EDF), Chương trình Công nghiệp Quốc phòng Châu Âu (EDIP) và Công cụ SAFE nhiều khả năng sẽ tiếp tục được mở rộng quy mô giải ngân. Bước đi chiến lược ở đây là Ủy ban Châu Âu sẽ thúc đẩy việc chuyển đổi các quỹ này thành các cơ chế tài chính thường xuyên hoặc vĩnh viễn được trích thẳng từ ngân sách chung của Liên minh. Nguồn lực tài chính thường trực quy mô lớn này sẽ là bệ đỡ vững chắc để EU củng cố toàn diện năng lực của EDTIB. Khối sẽ hướng tới khả năng tự chủ 100% trong toàn bộ chuỗi quy trình từ nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm đến sản xuất hàng loạt các trang bị quân sự đỉnh cao (Phòng không tầm cao, UAV tác chiến, công nghệ tác chiến không gian), bảo đảm cho EU sở hữu năng lực răn đe thực chất, sẵn sàng ứng phó với kịch bản Mỹ giảm mạnh cam kết an ninh tại lục địa.
Xu hướng nổi bật trong giai đoạn tới là EU sẽ tiếp tục thể chế hóa tự chủ chiến lược như một cấu phần của quá trình hội nhập châu Âu, thay vì coi đây là chính sách mang tính tình thế. Mức độ ràng buộc pháp lý giữa các quốc gia thành viên nhiều khả năng sẽ tiếp tục được tăng cường, đặc biệt trong các lĩnh vực quốc phòng, công nghệ, an ninh kinh tế và chuỗi cung ứng chiến lược. Căn cứ vào xu hướng điều chỉnh chính sách của EU, diễn biến cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn và môi trường an ninh châu Âu, có thể dự báo ba kịch bản chính:
Kịch bản 1: Mỹ tiếp tục thu hẹp cam kết an ninh đối với Châu Âu và phản ứng gia tốc của EU. Dự báo này không mang tính giả định nhất thời, mà dựa trên xu hướng dịch chuyển mang tính lưỡng đảng và dài hạn trong tư duy chiến lược toàn cầu của Mỹ. Việc Washington tập trung cao độ mọi nguồn lực địa chính trị, quân sự và công nghệ vào trục cạnh tranh siêu cường tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương là một tất yếu cấu trúc. Các báo cáo phân tích chiến lược của Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Châu Âu (ECFR) và Viện Nghiên cứu An ninh EU (EUISS) đều chỉ ra rằng Mỹ đã và đang thực hiện lộ trình tái phân bổ lực lượng, giảm bớt gánh nặng chi phí vận hành tại chiến trường Châu Âu, đồng thời liên tục gây áp lực buộc các đồng minh lục địa phải tự gánh vác trách nhiệm phòng thủ cốt lõi.[1]
Khi kịch bản này diễn ra, EU sẽ lập tức chuyển trạng thái sang phản ứng khẩn cấp. Các biện pháp triển khai cụ thể của khối có tính khả thi rất cao nhờ vào các nền tảng lập pháp đã được định hình sẵn. Đây là kịch bản được giới hoạch định chính sách tại Brussels đánh giá là “Kịch bản Baseline”. Nó hoàn toàn trùng khớp với xu hướng điều chỉnh chiến lược mang tính sống còn của Mỹ, đồng thời là động lực lớn nhất ép buộc 27 quốc gia EU phải từ bỏ tư duy bấp bênh thời bình để bước vào kỷ nguyên tự lực cánh sinh về mặt an ninh.
(1) Về mặt thực địa và hạ tầng tác chiến, EU sẽ phá vỡ quy mô giới hạn ban đầu của Lực lượng Triển khai Nhanh (EU RDC), mở rộng quy mô vượt ngưỡng 5.000 quân. Để lấp đầy lỗ hổng chí tử do Mỹ rút bớt lực lượng, EU sẽ tập trung dồn nguồn lực để tự chủ hóa 100% hạ tầng chỉ huy, mạng lưới thông tin liên lạc vệ tinh quân sự (thông qua chòm sao vệ tinh IRIS2) và năng lực vận tải chiến lược đường không, những lĩnh vực vốn bấy lâu nay phải lệ thuộc tới 70% vào NATO.
(2) Về mặt tài chính chiến lược và công nghệ quốc phòng, khối sẽ nâng cấp quy mô phân bổ ngân sách của Quỹ Quốc phòng Châu Âu (EDF) và Chương trình Công nghiệp Quốc phòng Châu Âu (EDIP). Dòng vốn từ Gói SAFE trị giá 150 tỷ Euro sẽ được kích hoạt khẩn cấp dưới dạng các khoản tài trợ trực tiếp không hoàn lại để ép buộc các quốc gia thành viên tiến hành chuẩn hóa mẫu mã khí tài, chấm dứt tình trạng phân mảnh vũ khí. EU sẽ ưu tiên dồn lực cho các tập đoàn nội khối sản xuất hàng loạt các hệ thống phòng không tầm xa và máy bay không người lái (UAV) tự chủ địa phương.
(3) Về mặt thể chế tài khóa, biện pháp có tính khả thi và mang tính quyết định nhất là Ủy ban Châu Âu sẽ định chế hóa việc áp dụng điều khoản escape clause (điều khoản miễn trừ khẩn cấp) thuộc Hiệp ước Ổn định và Tăng trưởng. Brussels sẽ cho phép các quốc gia thành viên đầu tàu như Đức, Pháp, Ý được phép nới lỏng trần nợ công vượt ngưỡng 60% GDP thông thường mà không bị áp các chế tài kỷ luật ngân sách, tạo ra một dư địa tài chính vĩ mô khổng lồ để các nước dồn tổng lực cho việc tái vũ trang toàn diện kinh tế thời chiến.
Kịch bản 2: Xung đột Nga – Ukraine chuyển sang trạng thái đình chiến hoặc đóng băng. Dự báo dựa trên thực tế cọ xát tiêu hao kéo dài và xu hướng đẩy mạnh các nỗ lực ngoại giao đa phương trung gian toàn cầu. Thực tế là các bên bắt đầu tiếp cận các phương án thiết lập giới tuyến lâm thời hoặc vùng đệm phi quân sự tại thực địa. Khi cường độ xung đột hạ nhiệt, EU sẽ không đảo ngược tiến trình tự chủ chiến lược mà chủ động chuyển trạng thái nguồn lực sang chiều sâu. Về An ninh – Quốc phòng, khối chuyển dịch trọng tâm từ đáp ứng nhu cầu tác chiến ngắn hạn như viện trợ đạn pháo truyền thống sang đầu tư cấu trúc dài hạn thông qua quỹ EDF và chương trình EDIP. EU sẽ ưu tiên giải ngân cho công nghệ quốc phòng tương lai, thiết lập hệ thống phòng thủ tên lửa tầng cao, phát triển hạ tầng tác chiến không gian, an ninh mạng và nâng cao năng lực công nghiệp lưỡng dụng nội khối. Về An ninh Kinh tế, EU có thể sẽ giải phóng một phần áp lực ngân sách thời chiến để dồn tổng lực kiên cường hóa nền tảng vĩ mô. Brussels sẽ gia tốc triển khai các nghĩa vụ pháp lý bắt buộc của Đạo luật Chip, Đạo luật AI và Đạo luật Nguyên liệu thô trọng yếu; đẩy mạnh đa dạng hóa chuỗi cung ứng công nghệ lõi và bán dẫn nhằm cắt đứt triệt để các rủi ro tổn thương hệ thống trước mọi cú sốc địa chính trị mới.
Kịch bản 3: EU đối mặt với suy giảm kinh tế kéo dài và gia tăng chia rẽ nội khối. Dự báo dựa trên rủi ro cộng dồn từ áp lực nợ công cao ngất ngưởng của toàn khối đã làm rõ ở trên, hệ lụy từ chi phí năng lượng thay thế tăng cao bền bỉ và sự bùng phát các làn sóng phản kháng xã hội của giới lao động. Đồng thời, sự trỗi dậy của các đảng phái dân túy hoài nghi châu Âu tại các cuộc bầu cử quốc gia thành viên tạo ra các lực cản quyền quyết định đối với các chính sách tập trung từ Brussels. Một khi suy thoái sâu và bất đồng tài khóa nội khối trở nên gay gắt, tiến trình tự chủ chiến lược của Liên minh sẽ rơi vào trạng thái chậm lại mang tính cục bộ. Chính phủ các nước thành viên (đặc biệt là nhóm Tây và Nam Âu) sẽ buộc phải ưu tiên dồn ngân sách thắt lưng buộc bụng để giải quyết các bất ổn kinh tế – xã hội và duy trì mô hình an sinh xã hội trong nước. Khả năng huy động và phân bổ các nguồn vốn công tập trung quy mô lớn cho ngân sách quốc phòng hay các gói chủ quyền công nghệ cốt lõi sẽ bị thu hẹp đáng kể. Dù tiến trình tự chủ chiến lược giảm tốc và các nước có xu hướng quay lại bảo hộ vị kỷ, cấu trúc này không bị đảo ngược hoàn toàn. Các nền tảng pháp lý cốt lõi đã được định chế hóa bắt buộc trong giai đoạn 2025 – 2026 vẫn giữ nguyên hiệu lực thi hành. Hệ thống luật lệ này đóng vai trò là bộ khung định hình vô điều kiện, giữ cho châu Âu không bị vỡ trận hoàn toàn và duy trì trạng thái phòng thủ chủ động ở mức tối thiểu.
Trong tương lai gần, tự chủ chiến lược nhiều khả năng sẽ tiếp tục là định hướng xuyên suốt của EU, bởi đây không còn là phản ứng trước từng cuộc khủng hoảng riêng lẻ mà là sự điều chỉnh chiến lược nhằm thích ứng với môi trường cạnh tranh địa chính trị, địa kinh tế ngày càng phức tạp. Mặc dù tốc độ triển khai có thể thay đổi tùy theo diễn biến an ninh, kinh tế và mức độ đồng thuận nội khối, xu hướng thể chế hóa tự chủ chiến lược, tăng cường an ninh kinh tế, phát triển công nghiệp quốc phòng và nâng cao năng lực công nghệ được dự báo sẽ tiếp tục là các trụ cột chính trong chính sách của EU trong những năm tới.
Tác động đến tình hình nội bộ và quan hệ đối ngoại của EU
Đối với tình hình nội bộ EU
Việc thúc đẩy xu hướng tự chủ chiến lược toàn diện trong giai đoạn 2025 – 2026 hoạt động như một lực đẩy song song, vừa tạo động lực mạnh mẽ để thắt chặt liên kết cấu trúc thượng tầng của khối, vừa đẩy các rạn nứt lợi ích tiềm ẩn giữa các quốc gia thành viên lên mức độ cọ xát trực diện. Trước sức ép từ các cú sốc địa chính trị toàn cầu và nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, EU đang có xu hướng siết chặt quyền lực tập trung vào cơ quan đầu não Brussels. Vai trò điều phối tối cao của Ủy ban Châu Âu (EC) không còn dừng lại ở các chính sách thương mại thông thường mà mở rộng trực tiếp sang các lĩnh vực vốn thuộc chủ quyền quốc gia bất khả xâm phạm trước đây như quốc phòng, an ninh kinh tế, an ninh năng lượng và quản lý biên giới biên cảnh. Sự chuyển dịch quyền lực siêu quốc gia này giúp EU từng bước vượt qua trạng thái điều hành cồng kềnh thời bình. Khối hình thành một cơ chế phản ứng khẩn cấp tập thể, cho phép huy động tức thì nguồn vốn vĩ mô chung để kiên cường hóa các ngành công nghiệp chiến lược, quản trị rủi ro năng lượng theo thời gian thực và đồng bộ hóa các tiêu chuẩn phòng vệ biên giới chung của toàn Liên minh.
Sự khác biệt mang tính căn bản về điều kiện kinh tế, vị trí địa lý đặc thù và nhãn quan nhận thức rủi ro giữa các nước thành viên đang tạo ra những điểm nghẽn hệ thống trong quá trình xây dựng đồng thuận chính sách. Nhóm các nước Đông Âu và Baltic đặt ưu tiên sinh tồn vào việc tăng cường năng lực răn đe quân sự truyền thống, kiên quyết coi Nga là mối đe dọa trực tiếp và yêu cầu giữ vững vai trò trung tâm tuyệt đối của NATO, xem nhẹ các sáng kiến tự lực của Brussels. Nhóm các nước Tây và Nam Âu lại dồn sự quan tâm vào việc củng cố chủ quyền công nghệ cốt lõi, bảo hộ an ninh kinh tế, thúc đẩy chuyển đổi xanh và xây dựng lá chắn kiểm soát làn sóng di cư bất hợp pháp phức tạp từ dải Bắc Phi. Sự lệch về mặt tư duy địa chính trị này trực tiếp kìm hãm tiến trình tự chủ chiến lược thực chất. Việc thông qua các quyết sách lớn tối cao tại Hội đồng Châu Âu luôn bị kéo dài do vấp phải quyền phủ quyết hoặc yêu cầu sửa đổi từ các quốc gia riêng lẻ. Giai đoạn 2025 – 2026 chứng kiến việc các đảng phái dân túy, theo đuổi chủ nghĩa dân tộc vị kỷ gia tăng mạnh mẽ tầm ảnh hưởng và tỷ lệ ghế tại nghị trường quốc gia thành viên lẫn Nghị viện Châu Âu. Các lực lượng hoài nghi châu Âu này liên tục thúc đẩy tư duy ngược, yêu cầu phi tập trung hóa quyền lực của Brussels, cắt giảm đóng góp ngân sách cho các quỹ chung và đòi khôi phục các hàng rào bảo hộ biên giới quốc gia riêng lẻ. Sự can dự của trào lưu chính trị này làm giảm tốc đáng kể tốc độ lập pháp, buộc các lãnh đạo EU phải mất nhiều thời gian đàm phán, thỏa hiệp chính trị và làm suy giảm tính quyết đoán của Liên minh khi đối phó với các kịch bản biến động quốc tế khẩn cấp.
Đối với quan hệ EU – Mỹ
Đầu năm 2026, việc Mỹ rút bớt các đơn vị quân sự lớn khỏi Đức đã gửi tín hiệu rằng chiếc ô an ninh Mỹ không còn vĩnh viễn. Bộ ba Anh – Pháp – Đức phải lập tức thảo luận hệ thống về việc tự tiếp quản năng lực phòng thủ châu Âu trong 5 – 10 năm tới.
Tiến trình thúc đẩy tự chủ chiến lược toàn diện của EU trong giai đoạn 2025 – 2026 không mưu cầu phá vỡ nền tảng mang tính lịch sử của mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương. Thay vào đó, xu hướng này hoạt động như một chất xúc tác tái định hình phương thức tương tác giữa hai bờ đại dương, chuyển dịch vị thế của EU sòng phẳng và thực dụng hơn. Khối xác định rõ việc sở hữu năng lực tự lực là điều kiện tiên quyết để bình đẳng hóa vị thế và hóa giải các rủi ro từ sự đảo chiều chính sách nội bộ của Washington. EU tập trung dồn dịch nguồn lực để hiện thực hóa khái niệm “Trụ cột Châu Âu” vững mạnh bên trong cấu trúc của NATO. Khối không tìm cách thay thế chiếc ô hạt nhân hay hệ thống chỉ huy tối cao của Mỹ, mà chủ động cơ cấu lại năng lực tự lực để đảm nhận vai trò quản trị an ninh toàn diện tại các địa bàn tiếp giáp trực tiếp như vùng Tây Balkan và dải Địa Trung Hải. Bước đi này giúp giảm tải đáng kể gánh nặng hậu cần, tài chính và quân sự cho Washington trong khuôn khổ NATO, cho phép Mỹ rảnh tay điều phối các hạm đội và nguồn lực chiến lược sang cấu trúc Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Đồng thời, năng lực tác chiến độc lập được nâng cao của Lực lượng Triển khai Nhanh (EU RDC) giúp EU sở hữu quyền tự quyết và tiếng nói trọng lượng hơn khi phối hợp hoạch định các chiến dịch an ninh chung với Mỹ, thay vì luôn phải ở thế bị động chấp nhận các quyết định đơn phương từ Lầu Năm Góc.
Một mặt, Brussels duy trì mức độ phối hợp kỹ thuật chặt chẽ với Washington trong các cơ chế đa phương như Hội đồng Thương mại và Công nghệ Mỹ – EU để đồng bộ hóa danh mục cấm xuất khẩu công nghệ nhạy cảm và thắt chặt quy trình sàng lọc dòng vốn. Mặt khác, EU quyết liệt sử dụng hàng rào lập pháp đặc quyền của mình làm công cụ đối trọng trực tiếp với các chính sách bảo hộ công nghiệp đơn phương của Mỹ. Việc EU chính thức đưa vào áp dụng thực tế Đạo luật AI, các khuôn khổ quản trị dữ liệu số nghiêm ngặt, và đặc biệt là Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) tạo ra xung đột lợi ích trực diện với các tập đoàn công nghệ lớn và các đạo luật trợ cấp của Mỹ như Đạo luật Giảm lạm phát (IRA). Sự ngược hướng về mặt quy chuẩn này dự báo sẽ làm gia tăng áp lực cọ xát và kích hoạt các làn sóng tranh chấp thương mại cục bộ mới, buộc hai bên phải liên tục bước vào các vòng đàm phán phân định biên giới lợi ích kinh tế một cách rõ ràng, đối ứng.
Đối với quan hệ EU – Nga
Mối quan hệ giữa EU và Nga trong giai đoạn 2025 – 2026 và tầm nhìn mới được xác định sẽ vận động trong trạng thái đối đầu mang tính cấu trúc và khó có khả năng đảo ngược. Mọi cấu trúc hợp tác, lòng tin chiến lược cũ giữa Brussels và Moscow đã hoàn toàn đổ vỡ. Ngay cả khi các nỗ lực ngoại giao đa phương có thể đưa cuộc xung đột Nga – Ukraine bước vào trạng thái đình chiến lâm thời hoặc đóng băng thực địa tại Ukraine, EU vẫn định vị Nga là nguy cơ đe dọa trực tiếp và thường trực nhất đối với cấu trúc an ninh châu lục. Khối sẽ duy trì một chiến lược phòng thủ tổng lực nhằm bao vây kinh tế và cô lập địa chính trị đối phương trên trục dài hạn. EU thực hiện bước chuyển từ các biện pháp trừng phạt khẩn cấp mang tính tình thế sang định chế hóa vĩnh viễn hệ thống chế tài áp đảo. Khối giữ vững cam kết lập pháp của kế hoạch REPowerEU, khép lại hoàn toàn cánh cửa nhập khẩu năng lượng của Nga bao gồm cả khí đốt qua đường ống lẫn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Việc ngắt kết nối kinh tế triệt để này buộc EU phải duy trì vận hành liên tục các hành lang cung ứng thay thế và chấp nhận chi trả mặt bằng giá năng lượng mới cao hơn. Ngược lại, biện pháp này triệt tiêu hoàn toàn khả năng sử dụng đòn bẩy năng lượng của Nga để can thiệp vào chính trị nội bộ châu Âu, đồng thời làm xói mòn nghiêm trọng nguồn thu ngân sách dài hạn của Moscow, đặt nền kinh tế Nga dưới áp lực bao vây tài chính.
EU tập trung tổng lực vào việc gia cố hệ thống răn đe tại chỗ và kiên cường hóa hạ tầng biên giới. Khối đổ một phần lớn ngân sách quốc phòng để tăng cường hiện diện quân sự, xây dựng các công sự kiên cố và đồng bộ hóa lưới lửa phòng thủ dọc theo toàn bộ Sườn Đông tiếp giáp (từ vùng Baltic xuống Biển Đen). Song song đó, EU xây dựng một hệ thống phòng thủ đa lớp để đối phó với các mối đe dọa phi truyền thống. Việc nâng cao năng lực sẵn sàng chiến đấu giúp EU làm chủ trận địa, sẵn sàng bẻ gãy các kịch bản chiến tranh hỗn hợp của đối phương, bao gồm các đợt tấn công mạng quy mô lớn vào hệ thống quản trị công, việc vũ khí hóa dòng người di cư bất hợp pháp qua biên giới, hay các hành vi phá hoại ngầm nhắm vào hạ tầng lưỡng dụng trọng yếu như tuyến cáp quang biển và đường ống năng lượng dưới lòng đại dương. Cấu trúc này đẩy mối quan hệ song phương vào một trạng thái “Chiến tranh Lạnh mới” bền bỉ hơn, nơi hai bên liên tục kiềm chế thực lực của nhau trên bàn cờ địa chính trị châu lục.
Đối với quan hệ EU – Trung Quốc
Mối quan hệ giữa EU và Trung Quốc trong giai đoạn 2025 – 2026 vận động theo một trục tích hợp đa tầng, được định vị rõ nét qua phương châm “kiềm chế chiến lược trong công nghệ lõi và cởi mở thực dụng trong thương mại tổng thể”. Khác với cách tiếp cận mang tính đối đầu trực diện và không kết nối hoàn toàn của Washington, Brussels kiên định theo đuổi học thuyết giảm thiểu rủi ro. Học thuyết này phản ánh nhãn quan cân bằng, thực tế giữa nhu cầu bảo đảm an ninh, chủ quyền kỹ thuật quốc gia với áp lực duy trì đà tăng trưởng vĩ mô, tránh đẩy một đối tác thương mại hàng đầu vào vị thế đối lập toàn diện. EU tăng tốc thiết lập các hàng rào quy chuẩn đặc quyền mang tính cưỡng chế cao. Khối áp dụng đồng bộ quy chế Rà soát Đầu tư Trực tiếp Nước ngoài sửa đổi kết hợp với việc kích hoạt các công cụ phòng vệ thương mại cốt lõi. Các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt này từng bước bẻ gãy khả năng Bắc Kinh thâu tóm các công ty công nghệ đỉnh cao hoặc khống chế các hạ tầng lưới điện, cảng biển của châu lục. Việc chủ động đa dạng hóa nguồn cung và kiềm chế dòng vốn giúp EU giảm dần sự lệ thuộc mang tính hệ thống vào các mặt hàng chiến lược như chip bán dẫn phổ thông, pin năng lượng mặt trời, pin xe điện và các nguyên tố đất hiếm, nâng cao rõ rệt sức bền và năng lực tự chủ kỹ thuật của nền công nghiệp nội khối.
Nhận thức sâu sắc vị thế của Trung Quốc là một trung tâm sản xuất và tiêu thụ không thể thay thế, EU chủ động giữ mở các kênh đối thoại cấp cao và bảo lưu không gian hợp tác thương mại phi nhạy cảm. Khối tiếp tục duy trì dòng trao đổi hàng hóa hữu nghị trong các ngành hàng tiêu dùng, nông sản và dịch vụ thông thường, đồng thời thúc đẩy các chương trình phối hợp hành động chung trong các định chế đa phương. Cách tiếp cận thực dụng này cho phép châu Âu hóa giải thành công nguy cơ bùng phát một cuộc chiến tranh thương mại toàn diện có thể làm tê liệt chuỗi giá trị toàn cầu. EU tranh thủ được nguồn lực và sự đồng thuận của Bắc Kinh trong việc giải quyết các hồ sơ mang tính chất sống còn đối với nhân loại như cam kết giảm phát thải, ứng phó biến đổi khí hậu, quản trị năng lượng xanh và cải cách hệ thống tài chính quốc tế. Trục quan hệ này giúp EU giữ vững vị thế một cực cân bằng địa chính trị, vừa kiểm soát triệt để các rủi ro an ninh chiến lược, vừa tối ưu hóa lợi ích kinh tế để ổn định nền tảng vĩ mô của châu lục.
Đánh giá tác động đối với Việt Nam và đề xuất giải pháp chính sách
Đánh giá tác động đến quan hệ Việt Nam – EU
Thứ nhất, cơ hội chiến lược nâng tầm vị thế trong chuỗi giá trị và hợp tác công nghệ cao.
Xu hướng thúc đẩy tự chủ chiến lược và thực thi chính sách giảm thiểu rủi ro EU sẽ tạo ra những cơ hội mới cho quan hệ Việt Nam – EU, đặc biệt trong các lĩnh vực đầu tư, thương mại, công nghệ và chuyển đổi xanh. Việc EU chủ động đa dạng hóa chuỗi cung ứng, giảm phụ thuộc vào các trung tâm sản xuất truyền thống và mở rộng hợp tác với các đối tác tin cậy tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương đang tạo điều kiện thuận lợi để Việt Nam nâng cao vị thế trong mạng lưới sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu. Với nền tảng chính trị ổn định, môi trường đầu tư ngày càng cải thiện, cùng hệ thống các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, đặc biệt là Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU, Việt Nam đang nổi lên là một trong những địa điểm ưu tiên trong chiến lược đa dạng hóa đầu tư của các doanh nghiệp châu Âu. Đồng thời, việc EU triển khai các khuôn khổ mới như Chỉ thị về thẩm định tính bền vững của doanh nghiệp (CSDDD) và Quy định báo cáo phát triển bền vững doanh nghiệp (CSRD) cũng tạo động lực để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực quản trị theo các tiêu chuẩn ESG, qua đó từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng bền vững của châu Âu.
Trong lĩnh vực đầu tư, xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng đã thúc đẩy dòng vốn FDI chất lượng cao từ EU vào Việt Nam, tập trung ở các ngành công nghệ cao, kinh tế tuần hoàn và sản xuất xanh. Tiêu biểu là Dự án nhà máy trung hòa carbon của Tập đoàn LEGO (Đan Mạch) với tổng vốn đầu tư 1,3 tỷ USD và Dự án tổ hợp tái chế polyester tuần hoàn của Tập đoàn SYRE (Thụy Điển) trị giá 1 tỷ USD.[2] Các dự án này không chỉ góp phần mở rộng quy mô đầu tư của EU tại Việt Nam mà còn thúc đẩy chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất và từng bước đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị công nghiệp thế hệ mới.
Trong lĩnh vực hạ tầng, năng lượng và chuyển đổi xanh, Việt Nam cũng có điều kiện tiếp cận các nguồn lực tài chính và công nghệ từ các sáng kiến chiến lược của EU. Thông qua cơ chế Đối tác chuyển dịch năng lượng công bằng (JETP), Team Europe và EU đã cam kết huy động khoảng 2,8 tỷ euro nhằm hỗ trợ Việt Nam phát triển năng lượng tái tạo, hiện đại hóa hệ thống truyền tải điện và thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng.[3] Bên cạnh đó, trong khuôn khổ Sáng kiến Global Gateway, EU đã công bố các gói đầu tư ban đầu trên 560 triệu euro cho các dự án giao thông bền vững, hạ tầng số và năng lượng sạch, đồng thời đặt mục tiêu huy động khoảng 1 tỷ euro cho các dự án hạ tầng quy mô lớn tại Việt Nam trong thời gian tới.[4] Một số dự án tiêu biểu như Thủy điện tích năng Bắc Ái (Ninh Thuận) với khoản tài trợ 430 triệu euro, hay các dự án phát triển hệ thống logistics xanh và giao thông đô thị, sẽ góp phần nâng cao năng lực kết nối, tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế và hỗ trợ tiến trình chuyển đổi xanh của Việt Nam.
Chiến lược tự chủ của EU đang mở ra cơ hội để Việt Nam chuyển từ vai trò là điểm đến của các dòng vốn đầu tư truyền thống sang trở thành đối tác chiến lược trong chuỗi cung ứng công nghệ cao và chuỗi giá trị xanh của châu Âu. Nếu tận dụng hiệu quả các khuôn khổ hợp tác như EVFTA, Global Gateway và JETP, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn mới của EU về phát triển bền vững, quản trị doanh nghiệp và chuyển đổi xanh, Việt Nam không chỉ gia tăng khả năng thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao mà còn từng bước nâng cao vị thế trong mạng lưới sản xuất, đổi mới sáng tạo và hợp tác công nghệ giữa Việt Nam và EU.
Thứ hai, thách thức từ các hàng rào kỹ thuật đặc quyền và áp lực chọn bên địa chính trị
Quá trình EU đẩy mạnh tự chủ chiến lược không chỉ mở ra cơ hội hợp tác mà còn đặt ra nhiều thách thức mới đối với Việt Nam thông qua việc gia tăng các hàng rào kỹ thuật, tiêu chuẩn phát triển bền vững và yêu cầu về an ninh kinh tế. Việc chuyển từ tư duy tự do hóa thương mại sang quản trị rủi ro chiến lược khiến khả năng tiếp cận thị trường EU ngày càng phụ thuộc vào mức độ đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường, chuỗi cung ứng và quản trị doanh nghiệp.
Trước hết, việc Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) chính thức bước vào giai đoạn thực thi từ ngày 01/01/2026, cùng với Quy định chống phá rừng (EUDR) có hiệu lực từ cuối năm 2026, tạo ra áp lực đáng kể đối với các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam. Các ngành sắt thép, nhôm, xi măng, phân bón chịu tác động trực tiếp từ CBAM khi phải đáp ứng yêu cầu kiểm kê phát thải và mua chứng chỉ carbon, với giá carbon trong nửa đầu năm 2026 dao động khoảng 75 – 81 Euro/tấn CO₂.[5] Trong khi đó, các ngành cà phê, cao su, gỗ và các sản phẩm nông nghiệp phải đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc và chứng minh không gây mất rừng theo EUDR. Điều này làm gia tăng chi phí tuân thủ, đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư vào hệ thống quản trị phát thải, số hóa chuỗi cung ứng và tiêu chuẩn ESG nếu muốn duy trì năng lực cạnh tranh tại thị trường châu Âu. Bên cạnh đó, việc EU tăng cường thực hiện chiến lược giảm thiểu rủi ro đối với Trung Quốc và siết chặt các biện pháp kiểm soát công nghệ lưỡng dụng, đầu tư và chuỗi cung ứng cũng tạo ra những sức ép gián tiếp đối với Việt Nam. Các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng bán dẫn, điện tử và công nghệ cao sẽ phải đáp ứng yêu cầu minh bạch cao hơn về xuất xứ, điểm đến cuối cùng của sản phẩm và quản trị chuỗi cung ứng nhằm tránh nguy cơ bị áp dụng các biện pháp kiểm soát từ phía EU, như cách chính quyền Trump sử dụng để áp thuế.
Ở góc độ đối ngoại, lập trường ngày càng cứng rắn của EU trong các vấn đề an ninh quốc tế, đặc biệt đối với Nga và các vấn đề liên quan đến cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc, có thể làm gia tăng áp lực đối với các quốc gia theo đuổi chính sách đối ngoại cân bằng như Việt Nam. Điều này đòi hỏi Việt Nam tiếp tục vận dụng linh hoạt đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế, vừa duy trì quan hệ hợp tác toàn diện với EU, vừa bảo đảm cân bằng lợi ích với các đối tác lớn khác, tránh để các khác biệt địa chính trị ảnh hưởng đến tiến trình hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa hai bên. Xu hướng tự chủ chiến lược của EU sẽ khiến các tiêu chuẩn tiếp cận thị trường ngày càng khắt khe hơn, nhưng đồng thời cũng tạo động lực để Việt Nam thúc đẩy chuyển đổi xanh, nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp, hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc và nâng cấp chuỗi giá trị sản xuất theo các chuẩn mực quốc tế. Đây vừa là thách thức trước mắt, vừa là cơ hội để tăng cường sức cạnh tranh và khả năng hội nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng chất lượng cao của châu Âu.
Giải pháp tổng thể của Việt Nam
Trước xu hướng EU đẩy mạnh tự chủ chiến lược trên các lĩnh vực quốc phòng, kinh tế, công nghệ và an ninh chuỗi cung ứng, Việt Nam cần xây dựng cách tiếp cận tổng thể theo hướng chủ động thích ứng, tranh thủ cơ hội hợp tác và nâng cao năng lực tự cường quốc gia, qua đó vừa tận dụng được những lợi ích từ tiến trình tái cấu trúc của EU, vừa hạn chế các tác động bất lợi từ cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn. Trọng tâm là bảo đảm sự cân bằng giữa yêu cầu hội nhập sâu rộng với việc giữ vững độc lập, tự chủ trong hoạch định và triển khai chính sách đối ngoại.
Thứ nhất, tiếp tục kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ và phát huy hiệu quả trường phái “Ngoại giao cây tre Việt Nam” trong xử lý quan hệ với EU và các nước lớn. Đây là nền tảng để Việt Nam duy trì thế cân bằng chiến lược trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng gay gắt. Cần tiếp tục quán triệt đường lối đối ngoại được xác định trong Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và Chỉ thị số 25-CT/TW của Ban Bí thư về nâng tầm đối ngoại đa phương; kiên trì phương châm “dĩ bất biến, ứng vạn biến”, lấy lợi ích quốc gia – dân tộc làm nguyên tắc cao nhất trong mọi quyết sách đối ngoại. Đồng thời, tiếp tục thực hiện nhất quán chính sách quốc phòng “bốn không”, không tham gia liên minh quân sự, không chọn bên trong cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, đồng thời kiên định giải quyết các vấn đề quốc tế trên cơ sở Hiến chương Liên hợp quốc, luật pháp quốc tế và UNCLOS 1982. Cách tiếp cận này không chỉ giúp Việt Nam duy trì lòng tin chiến lược với EU mà còn tạo dư địa để mở rộng quan hệ với các đối tác lớn khác mà không làm suy giảm tính độc lập trong chính sách đối ngoại.
Thứ hai, nâng tầm hợp tác kinh tế với EU theo hướng chuyển từ khai thác ưu đãi thương mại sang tham gia sâu vào chuỗi giá trị và hệ sinh thái công nghệ của châu Âu. Việt Nam cần tận dụng hiệu quả EVFTA để thúc đẩy xuất khẩu các ngành có giá trị gia tăng cao, đồng thời đẩy nhanh tiến trình vận động các quốc gia thành viên còn lại của EU sớm phê chuẩn EVIPA nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý bảo hộ đầu tư và củng cố niềm tin của doanh nghiệp châu Âu. Trong bối cảnh các đối thủ cạnh tranh lớn tại Đông Nam Á như Thái Lan, Indonesia hay Philippines đang tích cực đàm phán FTA với EU, việc Việt Nam nắm giữ lợi thế là một trong hai quốc gia ASEAN duy nhất (cùng với Singapore) có FTA thực thi với EU là một cửa sổ cơ hội hữu hạn. Nếu EVIPA được phê chuẩn hoàn toàn, Việt Nam sẽ sở hữu lá bài chiến lược để vượt lên trước các nước láng giềng, trở thành cứ điểm sản xuất an toàn về mặt pháp lý và sở hữu trí tuệ cho các tập đoàn công nghệ EU muốn dịch chuyển chuỗi cung ứng khỏi các thị trường rủi ro.
Song song với đó, cần chủ động xây dựng hệ thống kiểm kê phát thải (MRV), cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn ESG và các cơ chế tín dụng xanh để đáp ứng các quy định mới như CBAM, EUDR và các tiêu chuẩn phát triển bền vững của EU. Châu Âu đang định hình lại luật chơi thương mại toàn cầu thông qua “chủ nghĩa đế quốc tiêu chuẩn”. Ví dụ, quy định chống phá rừng EUDR đặt áp lực trực tiếp lên các ngành hàng nông sản chủ lực của Việt Nam như cà phê, gỗ và cao su. Việc Việt Nam xây dựng thành công cơ sở dữ liệu định vị bản đồ vùng trồng không chỉ giúp hàng hóa vượt qua hàng rào EUDR mà còn biến Việt Nam thành hình mẫu chuyển đổi trong ASEAN, bỏ xa các quốc gia cũng xuất khẩu nông sản lớn trong khu vực nhưng còn lúng túng trong khâu truy xuất. Việc chủ động thích ứng không chỉ giúp duy trì khả năng tiếp cận thị trường châu Âu mà còn nâng cao chất lượng tăng trưởng, tạo nền tảng thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới trong các lĩnh vực bán dẫn, công nghệ cao, năng lượng tái tạo và kinh tế số.
Thứ ba, chủ động đón đầu xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng và các sáng kiến kết nối của EU nhằm nâng cao vị thế chiến lược của Việt Nam trong khu vực. Trong bối cảnh EU triển khai chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng, Việt Nam cần tận dụng hiệu quả các nguồn lực từ sáng kiến Global Gateway (tạm dịch: Cửa ngõ toàn cầu), kết hợp phát triển hạ tầng số, logistics, năng lượng xanh và các khu công nghệ cao để gia tăng khả năng kết nối với mạng lưới sản xuất của châu Âu. Trong cuộc đua thu hút dòng vốn, Việt Nam đang chứng minh năng lực hấp thụ vốn vượt trội trong khu vực. Bằng việc hướng dòng vốn này vào các dự án mang tính xương sống như gói tín dụng xanh kết hợp với các ngân hàng thương mại lớn để hỗ trợ hạ tầng số và xe điện, hay hỗ trợ kỹ thuật cho Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, Việt Nam không chỉ tối ưu hóa logistics nội địa mà còn trực tiếp giảm giá thành vận tải hành lang kinh tế xuyên Á. Đây là đòn bẩy hạ tầng quan trọng để Việt Nam vượt qua các đối thủ cạnh tranh trực tiếp trong ASEAN như Indonesia hay Malaysia, trở thành trung tâm kết nối logistics xanh thế hệ mới kết nối thẳng tới thị trường châu Âu.
Đồng thời, cần đẩy mạnh phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực, qua đó từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ cao của EU thay vì chỉ giữ vai trò là địa điểm gia công hoặc lắp ráp. Đây là điều kiện quan trọng để Việt Nam trở thành đối tác chiến lược dài hạn của EU trong tiến trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của EU nhấn mạnh việc tăng cường khả năng tự cường và đa dạng hóa các đối tác tin cậy. Trong cấu trúc này, Việt Nam nắm giữ vị trí địa chính trị và địa kinh tế trung tâm nhờ đường bờ biển dài hướng ra Biển Đông và mạng lưới liên kết FTA sâu rộng. Bằng cách định vị mình là một mắt xích tự cường sở hữu cả hạ tầng xanh (qua nguồn vốn JETP/Global Gateway) lẫn hành lang pháp lý an toàn (qua EVFTA/EVIPA), Việt Nam sẽ nâng tầm vị thế từ một điểm đến đầu tư thuần túy thành một đối tác an ninh kinh tế không thể thay thế của EU tại khu vực Đông Nam Á, tạo đối trọng chiến lược và tăng cường quyền thương lượng quốc gia trên trường quốc tế.
Trong bối cảnh EU chuyển từ mô hình hội nhập kinh tế truyền thống sang mô hình tự chủ chiến lược toàn diện, giải pháp của Việt Nam không chỉ dừng ở việc thích ứng với các tiêu chuẩn và chính sách mới của EU, mà cần hướng tới xây dựng một khuôn khổ quan hệ đối tác có tính bổ trợ chiến lược, trong đó Việt Nam vừa là đối tác tin cậy về chính trị – đối ngoại, vừa là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng, chuyển đổi xanh và đổi mới công nghệ của châu Âu tại khu vực. Đây sẽ là cơ sở để nâng cao vị thế của Việt Nam trong quan hệ với EU, đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và giữ vững độc lập, tự chủ trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược quốc tế ngày càng phức tạp.
Kết luận
Xu hướng tự chủ chiến lược của Liên minh châu Âu giai đoạn 2025 – 2026 phản ánh sự chuyển biến mang tính cấu trúc trong tư duy phát triển và triển khai chính sách của EU trước những biến động ngày càng phức tạp của môi trường quốc tế. Tự chủ chiến lược không còn giới hạn ở lĩnh vực quốc phòng, mà đang được mở rộng thành một chiến lược tổng hợp, bao trùm các lĩnh vực kinh tế, công nghệ, năng lượng, chuỗi cung ứng, an ninh kinh tế và quản trị tiêu chuẩn. Thông qua việc luật hóa các công cụ như CBAM, EUDR, Chiến lược An ninh Kinh tế châu Âu, Đạo luật Chip, các cơ chế rà soát đầu tư và kiểm soát công nghệ, EU đang từng bước chuyển từ mô hình hội nhập dựa trên thị trường sang mô hình kết hợp chặt chẽ giữa sức mạnh kinh tế, năng lực công nghệ và công cụ pháp lý nhằm bảo đảm khả năng chống chịu, giảm phụ thuộc chiến lược và nâng cao vị thế cạnh tranh trong bối cảnh cạnh tranh nước lớn.
Đối với Việt Nam, quá trình điều chỉnh chiến lược của EU vừa mở ra những cơ hội mới về thu hút đầu tư chất lượng cao, chuyển giao công nghệ, phát triển chuỗi cung ứng và chuyển đổi xanh, vừa đặt ra yêu cầu cấp thiết phải thích ứng với hệ thống tiêu chuẩn ngày càng khắt khe và xu hướng gắn kết chặt chẽ giữa kinh tế với các yếu tố an ninh, môi trường và phát triển bền vững. Trong bối cảnh đó, việc chủ động nghiên cứu, dự báo sớm, nâng cao năng lực thể chế, hoàn thiện hạ tầng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác như EVFTA, EVIPA, Global Gateway và JETP sẽ là những yếu tố quyết định để Việt Nam tận dụng được cơ hội từ tiến trình tái cấu trúc chiến lược của EU.
Từ những phân tích trên có thể khẳng định, ứng phó với xu hướng tự chủ chiến lược của EU không chỉ là yêu cầu thích ứng trước các thay đổi trong chính sách đối ngoại của một đối tác quan trọng, mà còn là cơ hội để Việt Nam thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế và củng cố vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Điều này đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và cộng đồng doanh nghiệp, trên cơ sở kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa, gắn kết chặt chẽ giữa bảo đảm lợi ích quốc gia – dân tộc với chủ động, tích cực hội nhập quốc tế, qua đó đưa quan hệ Việt Nam – EU phát triển thực chất, ổn định và bền vững trong giai đoạn mới./.
HẾT
Tác giả: Trương Quốc Lượng
Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả, không nhất thiết phản ánh quan điểm của Nghiên cứu Chiến lược. Mọi trao đổi học thuật và các vấn đề khác, quý độc giả có thể liên hệ với ban biên tập qua địa chỉ mail: [email protected]
Tài liệu tham khảo:
[1] Anghel, V., & Spatafora, G. (2026). Global risks to the EU in 2026: What are the main conflict threats for Europe? European Union Institute for Security Studies. https://www.iss.europa.eu/publications/commentary/global-risks-eu-2026-what-are-main-conflict-threats-europe
[2] VietnamPlus. (2025). LEGO opens 1.3 billion USD green factory in Binh Duong. https://en.vietnamplus.vn/lego-opens-13-billion-usd-green-factory-in-binh-duong-post313118.vnp
[3] Tập đoàn Điện lực Việt Nam. (2025). EU hỗ trợ Việt Nam 430 triệu euro để thúc đẩy chuyển đổi năng lượng bền vững. https://www.evn.com.vn/d/vi-VN/news/EU-ho-tro-Viet-Nam-430-trieu-euro-de-thuc-day-chuyen-doi-nang-luong-ben-vung-60-13-505145
[4] Ngọc Châm. (2026). EU đầu tư 560 triệu Euro hỗ trợ phát triển năng lượng sạch và giao thông bền vững tại Việt Nam. Tạp chí Công Thương. https://tapchicongthuong.vn/eu-dau-tu-560-trieu-euro-ho-tro-phat-trien-nang-luong-sach-va-giao-thong-ben-vung-tai-viet-nam-498188.htm
[5] Xi măng Việt Nam. (2026). EU công bố giá CBAM 75,36 Euro/tấn CO₂, xi măng xuất khẩu chịu tác động trực tiếp. https://ximang.vn/eu-cong-bo-gia-cbam-7536-eurotan-co-xi-mang-xuat-khau-chiu-tac-dong-truc-tiep
